فصلنامه اندازه گیری تربیتی

چکیده زمینه: همگام با رشد روزافزون تکنولوژی در دومین دهه‌ی قرن بیست و یکم با اختلالی مواجه هستیم که به آن هراس از نداشتن و یا در دسترس نبودن موبایل گفته می‌شود.
هدف: هدف از تحقیق حاضر ساخت و تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه‌ی بی‌موبایل‌هراسی است.
روش: دانشجویان رشته‌های علوم انسانی دانشگاه‌های دولتی تهران جامعه آماری تحقیق حاضر را تشکیل می‌دهند که از بین آن‌ها 363 نفر زن و مرد در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به شیوه‌ی تصادفی طبقه‌ای نسبی انتخاب شدند.
یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که پرسشنامه محقق ساخته از سه عامل تشکیل‌شده و از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است. تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم نیز مدل سه عاملی را تأیید کرد. این پرسشنامه به همراه مقیاس افتراق معنایی معنا و مفهوم موبایل اجرا شد که با 47 آیتم از پایایی و روایی مناسبی برخوردار بود.
بحث و نتیجه‌گیری: از پرسشنامه محقق‌ساخته بی‌موبایل‌هراسی می‌توان برای تشخیص افراد به اختلال بی‌موبایل‌هراسی استفاده کرد.
واژگان کلیدی: اعتباریابی، بی‌موبایل‌هراسی، ساخت

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون روایی عاملی پرسشنامۀ راهبردهای انگیزشی برای یادگیری (MSLQ) در گروهی از دانش‌آموزان ایرانی انجام شد. روش: جامعۀ آماری، همۀ دانش‌آموزان مقطع سوم دبیرستان شهر تهران در رشتۀ علوم انسانی بودند. 337 دانش‌آموز (172 پسر و 165 دختر) پس از انتخاب به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای، به پرسشنامۀ راهبردهای انگیزشی برای یادگیری پاسخ دادند. به منظور تعیین روایی عاملی از روش آماری تحلیل عاملی تأییدی و به منظور بررسی همسانی درونی از ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که ساختار عاملی پرسشنامه، برای اندازه‌گیری جهت‌گیری انگیزش درونی، جهت‌گیری انگیزش بیرونی، ارزش تکلیف، کنترل نکات برجسته یادگیری، احساس خودکارآمدی برای یادگیری و عملکرد، اضطراب آزمون، مرور ذهنی، بسط‌دهی، سازمان‌دهی، تفکر انتقادی، خودنظم‌دهی فراشناختی، زمان و محیط مطالعه، تلاش برای نظم‌دهی، جستجوی یادگیری و کمک‌طلبی، به طور تجربی از روایی درونی آن حمایت کرد. علاوه بر این، ضرایب همسانی درونی زیرمقیاس‌های پرسشنامه بین 78/0 تا 91/0 به دست آمد. نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج مطالعۀ حاضر، علاوه بر ارائۀ شواهدی در دفاع از نظریۀ یادگیری خودتنظیمی، نشان داد که پرسشنامۀ MSLQ، ویژگی‌های روانسنجی مناسب دارد و برای سنجش سازۀ راهبردهای شناختی و فراشناختی در گروه نمونۀ دانش‌آموزان ایرانی، می‌تواند به عنوان ابزاری تشخیصی و پژوهشی مورد استفاده قرار گیرد.

چکیده زمینه: امتحانات نهایی مقطع متوسطه یکی از سرنوشت ساز ترین ابزار های سنجش علمی دانش آموزان است. با توجه به اهمیت این امتحانات، انجام تحقیقات نظام مند در مورد کیفیت و قابلیت سوالات آن ها در تفکیک داوطلبان لازم و ضروری است. هدف: هدف از تحقیق حاضر تعیین ویژگی های روان سنجی و قابلیت سوالات امتحانات نهایی رشته ی تجربی در دو درس زیست شناسی و ادبیات فارسی در گزینش داوطلبان ورود به دوره های کارشناسی بود. روش: جامعه آماری، تمام سوالات امتحانات نهایی رشته ی علوم تجربی سال سوم مقطع متوسطه در خرداد ماه 1390 بوده است که برای تعیین ویژگی های روان سنجی آن ها از عملکرد 600 دانش آموز ناحیه یک شهرستان خرم آباد در دو درس مذکور که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، استفاده شد. یافته ها: ضریب اعتبار آزمون های زیست شناسی و ادبیات فارسی با استفاده از آلفای کرونباخ (97/0، 96/0) تعیین گردید. بر اساس CTT، میانگین ضرایب دشواری و تمیز سوالات در آزمون های ادبیات فارسی (65/0 و 57/0) و زیست شناسی (50/0 و 65/0) به دست آمد. در تحلیل IRT؛ مدل دو پارامتری برازش بیشتری با داده ها نشان داد. همچنین، میانگین دشواری و قدرت تشخیص سوالات در مدل های IRT در دروس ادبیات فارسی (69/0- ، 03/1) و زیست شناسی (09/0- ، 96/0) به دست آمد. بیشترین میزان آگاهی دهندگی دو آزمون ادبیات فارسی و زیست شناسی، به ترتیب متعلق به سطوح توانایی (7/0- ،1/0) است و میزان توافق CTT و IRT از نظر قدرت تشخیص در هر دو درس، به ترتیب (36/98% ، 59/93%) بود. بحث و نتیجه گیری: با توجه به خطیر بودن تصمیمات مبتنی بر آزمون های سرنوشت ساز، تلویحات استفاده از امتحانات نهایی در گزینش داوطلبان مورد بحث قرار گرفت.

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون روان‌سنجی مقیاس سازگاری هیجانی (EAM؛ رابیو، آگادا، هانتنگاس و هرناندز، 2007) در بین گروهی از دانشجویان ایرانی انجام شد. روش: در مطالعه همبستگی حاضر 324 دانشجوی کارشناسی (130 پسر و 194 دختر) به EAM، مقیاس واکنش‌پذیری نسبت به استرس ادراک شده (PSRS؛ شولتز، ییم، زوکالا، جانسن و شولتز، 2011) و نسخة تجدید نظر شدة دوم نیمرخ سبک زندگی ارتقا دهندة سلامت (HPLP-II؛ والکر، اسچریست و چندر، 1995) پاسخ دادند. به منظور تعیین روایی سازة EAM از روش‌ آماری تحلیل عاملی تأییدی و به منظور بررسی همسانی درونی EAMاز ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. همچنین، به منظور مطالعه روایی سازة EAM، ضریب همبستگی بین ابعاد سازگاری هیجانی با زیرمقیاس‌های واکنش‌پذیری نسبت به استرس ادراک شده و نیمرخ سبک زندگی ارتقا دهندة سلامت گزارش شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی تاییدی EAM نشان داد که در نمونة دانشجویان ایرانی ساختار دوبعدی EAM شامل عامل فقدان نظم‌بخشی انگیختگی‌های هیجانی و فیزیولوژیک و عامل نامیدی و تفکر آرزومندانه، با داده‌ها برازش مطلوبی داشت. همچنین، نتایج مربوط به همبستگی بین ابعاد سازگاری هیجانی با زیرمقیاس‌های واکنش‌پذیری نسبت به استرس ادراک شده و نیمرخ سبک زندگی ارتقا دهندة سلامت، به طور تجربی از روایی سازة EAM حمایت کرد. در نهایت، مقادیر ضرایب همسانی درونی عامل کلی و زیرمقیاس‌های EAM بین 84/0 تا 91/0 به دست آمد. نتیجه گیری: در مجموع، نتایج مطالعة حاضر نشان داد که EAM برای سنجش مفهوم سازگاری هیجانی در دانشجویان ایرانی ابزاری روا و پایا است.

چکیده مطالعه حاضر با هدف تعیین کارآیی نسبی واحدهای اداری آموزش و پرورش استان زنجان با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها(DEA)  صورت پذیرفته است. این مطالعه از یک رویکرد کمّی بهره برده، به لحاظ روش، توصیفی-مقطعی بوده و برای پاسخگویی به سئوال‌های پژوهش از ابزار بررسی اسناد و مدارک اداری استفاده شده است. برای تعیین کارآیی، ابتدا با استفاده از پرسشنامه، نظرات خبرگان در خصوص متغیرهای ورودی و خروجی دریافت شد و سپس با استفاده از روش بُردا (Borda) به تعیین و انتخاب این متغیرها اقدام شد. با استفاده از مدل جمعی (Slack)، از تعداد 14ادارۀ آموزش و پرورش، 7 اداره کارآ و 7 اداره دیگر ناکارآ تعیین شدند. به منظور استفاده از نتایج مطالعه در برنامه‌ریزی و بهینه‌کاوی، مقادیر بهینۀ هر متغیّر به تفکیک ادارات آموزش و پرورش ارائه شد تا از این مقادیر به عنوان هدف کمّی در هدفگذاری و برنامه ریزی استفاده شود

چکیده زمینه: توسعه و پرورش روحیه پژوهشگری از جمله آرمان‌های نظام آموزش‌و‌پرورش رسمی قلمداد می‌شود که تحول و نوآوری را برای نسل آینده به ارمغان خواهد آورد. هدف: هدف این مطالعه تهیه ابزاری برای سنجش روحیه پژوهشی دانش‌آموزان بود. روش: روش پژوهش توصیفی و از نوع پیمایشی آزمون‌سازی بوده است. با استفاده از مبانی نظری مرتبط با روحیه پژوهشی، مؤلفه‌های سازنده این ویژگی شناسایی و گویه‌های مقیاس تدوین شد. تعداد 1425دانش‌آموز به روش خوشه‌ای – کومه‌ای انتخاب شدند. روایی به شیوه‌های محتوایی و از نوع داوری تخصصی، تحلیل عاملی و روایی ملاکی و پایایی به شیوه‌های بازآزمایی و همسانی درونی آلفای کرونباخ محاسبه شد. تحلیل سؤالات از طریق همبستگی با نمرات مقیاس‌ و تأثیر حذف سؤال بر شاخصه های واریانس و پایایی تعیین شد. یافته‌ها: همبستگی نمره کل آزمون با آزمون گرایش به تفکر انتقادی 45/0 به دست آمد. تحلیل عاملی چهار مؤلفه کنجکاوی، پشتکار، مدیریت اعمال تکانشی و توانایی انجام کارگروهی را تائید نمود. پایایی آزمون از طریق بازآزمایی با فاصله 15 روز برابر با 80/0 و از طریق همسانی درونی آلفای کرونباخ برابر با 81/0 مشاهده شد. بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به میزان پایایی و روایی به‌دست آمده، مقیاس روحیه‌پژوهشی می‌تواند مورد استفاده محققان قرار گیرد.

چکیده زمینه: فرایند پیچیده سنجش معلمان را وادار به تصمیم‌گیری حرفه ای می‌کند تا واقعیت های کلاس درس خود را با تاثیر عوامل بیرونی همسو کنند. معلمان تصمیمات مربوط به سنجش و نمره دهی خود را بر دانش، عقیده، انتظارات و ارزش های تدریس و یادگیری استوار می-کنند. هدف: پژوهش حاضر به بررسی تصمیم‌گیری برای نمره‌دهی معلمان دوره متوسطه در تهران می‌پردازد. در این راستا، عوامل مورد استفاده در نمره‌دهی مورد بررسی قرار می‌گیرد.روش: بدین منظور پرسشنامه‌ای بین 348 معلم زبان انگلیسی مقطع متوسطه در پایه‌های یازدهم و پیش‌دانشگاهی توزیع شد. تحلیل توصیفی پرسشنامه‌ها نشان داد یافته‌ها: که معلمان زبان انگلیسی تهرانی عوامل پیشرفت تحصلی و غیر از پیشرفت تحصیلی را در نمره‌دهی لحاظ می کنند وتاکید بیشتری بر روی عواملی غیر از پیشرفت تحصیلی نظیر تلاش، تکالیف، و عادات‌های مطالعه می‌گذارند. همچنین معلمان از انواع مختلف سنجش نظیر سنجش عملکرد محور، تکلیف محور، سنجش معلم ساخته و آزمون‌های سنتی کاغذ و مدادی استفاده نمودند. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل واریانس جندگانه نشان داد که عوامل درونی و بیرونی مانند پایه تدریس معلم، آموزش های سنجش که معلمان داشته اند، و اندازه کلاس بر جنبه های مختلف تصمیم‌گیری آنها در نمره‌دهی تاثیر گذاشته است. نتایج این پژوهش به طور کلی به درک تصمیم‌گیری برای نمره‌دهی معلمان زبان انگلیسی و علی الخصوص معلمان زبان انگلیسی تهرانی کمک می-کند.

چکیده چکیده
هدف:تحقیقات نشاندهنده نقش عوامل متعدد ازجمله خودارزیابی فرد،علاقه واضطراب در پیشرفت تحصیلی میباشد.این پژوهش با هدف هنجاریابی مقیاس نگرش واضطراب ریاضی توماس وداکر به مرحله اجرا درآمد. روش:جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 94-1393 بودند که براساس جدول حجم نمونه کوهن وهمکاران (2000) تعداد398 نفر آنها به روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه در نظر گرفته شدند وپرسشنامه در مورد آنها اجرا گردید. از ضریب آلفای کرونباخ،روش بازآزمایی وروایی همزمان جهت بررسی پایایی پرسشنامه واز تحلیل عامل اکتشافی و تاییدی دربررسی روایی سازه استفاده شد . نتایج: ضریب آلفای کرونباخ کل برای پرسشنامه نگرش واضطراب برابر 6/0 و برای خرده مقیاس های خود ارزیابی، علاقه، میزان ناراحتی و میزان اضطراب به ترتیب88/0 ،86/0، 82/0 و 86/0 بود . نتایج تحلیل عامل تاییدی گویه های مقیاس نگرش و اضطراب ریاضی نشان داد که این مقیاس دارای 4 عامل با شاخص برازش مطلوب است . ضریب آلفای کرونباخ بین دو مرتبه اجرای پرسشنامه 8/0 بود. نتیجه گیری:براساس نتایج پژوهش،پرسشنامه نگرش و اضطراب ریاضی ابزاری روا ومعتبربوده که میتوان ازآن در شناخت نوع نگرش و تشخیص میزان اضطراب دانش آموزان دردرس ریاضی استفاده کرد.

چکیده زمینه: پژوهشگران اضطراب را یک حالت هیجانی منفی که با بی‌قراری، تشویش، نگرانی و فعال‌سازی یا انگیختگی بدنی همراه است توصیف کرده‌اند. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی های روان سنجی نسخۀ فارسی سیاهۀ تجدیدنظر شده اضطراب حالتی رقابتی-2 در ورزشکاران انجام شد. روش: جامعه پژوهش حاضر کلیۀ ورزشکاران شهر تهران بودند. 376 پرسش‌نامه به وسیله ورزشکاران 16 تا 44 ساله‌ای که در رشته‌های مختلف فعالیت داشتند، تکمیل گردید. برای برآورد روایی سازۀ سیاهه از تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) جهت تعیین تعداد عوامل و تحلیل عاملی تأییدی (CFA) برای برازش مدل‌ اندازه‌گیری استفاده شد. پایایی سیاهه با استفاده از روش همسانی درونی محاسبه گردید. برای تعیین پایایی زمانی با استفاده از روش آزمون- آزمون مجدد از ضریب همبستگی درون طبقه‌ای استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS و LISREL تحلیل شد. نتایج: یافته‌های پژوهش نشان داد که نسخۀ فارسی سیاهه، از ساختار اصلی حمایت کرده و روایی و پایایی این سیاهه تأیید می‌گردد. بحث و نتیجه‌گیری: اضطراب عاملی است که می‌تواند بر عملکرد ورزشی ورزشکاران مؤثر باشد. بنابراین با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، پیشنهاد می‌شود که از نسخۀ فارسی سیاهه بازنگری شده اضطراب حالتی رقابتی-2 برای سنجش اضطراب حالتی ورزشکاران استفاده شود.