فصلنامه اندازه گیری تربیتی

چکیده حمایتگری عاطفی، کنش عاطفی فعالانه بوده که بر گشودگی به نگرانی‏های دیگران و تلاش برای بهبود عاطفه‏ی فرد مقابل تأکید دارد. هدف مطالعه‏ی حاضر، ساخت و رواسازی مقیاس حمایتگری عاطفی بود. روش پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی، و جامعه‏ی آماری شامل دانشجویان مقطع کارشناسی روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی در سال 1402-1401 بودند که از میان آن‌ها 200 نفر به روش نمونه‏گیری چندمرحله‏ای انتخاب شدند. بر اساس مطالعه پیشینه پرسشنامه، با نظر متخصصین طراحی شد، با 11 گویه در 3 حیطه «همدلی»، «پر کردن تنهایی» و «انگیزه و امید دادن» و در 4 سطح شامل اعضای خانواده، دوستان، آشنایان/ فامیل و افراد غریبه. سپس، همسانی درونی سؤالات از طریق ضریب آلفا کرونباخ و روایی سازه آن از طریق تحلیل عاملی تأییدی موردبررسی قرار گرفت. یافته‏ها حاکی از آن است که مدل از برازش مطلوبی با داده‏ها برخوردار است. به نظر می‏رسد که نشان دادن هر رفتار حمایتگرانه‏ای به‌شدت از نسبت مخاطب موردنظر با شخص حامی تأثیر می‏گیرد. همچنین با در نظر گرفتن ضریب مقبولیت گویه‏ها، مشاهده می‏شود که در هر یک از مؤلفه‏ها، بیشترین میانگین‏ متعلق به اعضاء خانواده و سپس متعلق به دوستان است و فامیل/آشنا و افراد غریبه در رده‏های بعدی قرار می‏گیرند. پایایی پرسشنامه نیز از طریق بازآزمایی موردسنجش و تأیید قرار گرفت. ازآنجایی‌که پژوهش حاضر بر روی دانشجویان انجام‌شده، پیشنهاد می‏شود این ابزار در سایر قشرها و رده‏های سنی‏ نیز اجرا و ویژگی‏های روان‌سنجی آن بررسی شود.

چکیده یکی از مهم‌ترین رفتارهای ارتباطی که بر یادگیری دانش‌آموزان تأثیر می‌گذرد، تأیید معلم است. هدف از پژوهش حاضر، معرفی و اعتباریابی مقیاس تأیید معلم (الیس، 2000) بود. این پژوهش ازلحاظ هدف، کاربردی و ازلحاظ شیوه گردآوری داده‌ها توصیفی - همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، دانش‌آموزان پایه سوم دوره دوم متوسطه نظری شهر کرمانشاه بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و با استناد به قواعد نمونه‌گیری در مدل‌یابی معادلات ساختاری، نمونه‌ای به حجم 210 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها مقیاس تأیید معلم الیس (2000) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و مرتبه دوم، ضریب آلفای کرونباخ، آزمون t برای دو گروه مستقل و تحلیل واریانس یک‌راهه صورت گرفت. یافته‌ها بیانگر تأیید ساختار عاملی مقیاس تأیید معلم مشتمل بر 16 ماده و سه مؤلفه پاسخ به نظرات/پرسش‌های دانش‌آموز، نشان‌دادن علاقه به فرایند یادگیری دانش‌آموز، و سبک تدریس در نمونه ایرانی موردمطالعه بود. پایایی کل مقیاس 83/0 و پایایی مؤلفه‌های آن در دامنه 74/0 تا 80/0 بود. یافته‌ها همچنین نشان داد که دانش‌آموزان رشته ریاضی، میزان رفتارهای تأییدی معلمان را به‌طور معناداری کمتر از دانش‌آموزان رشته‌های علوم تجربی و علوم انسانی ارزیابی کرده‌اند. درمجموع باتوجه‌به یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که مقیاس تأیید معلم در نمونه دانش‌آموزان ایرانی دارای روایی و پایایی مناسبی است و می‌توان از این ابزار برای سنجش رفتارهای تأییدی معلمان استفاده کرد.

چکیده آزمون شاخص‏های رشدی برای سنجش یادگیری یک آزمون غربالگری است که برای شناسایی کودکان در معرض خطر تأخیرهای رشدی و مشکلات تحصیلی به کار می‏رود. تحقیق حاضر به دنبال بررسی ویژگی‏های روان‏سنجی آزمون شاخص‏های رشدی برای سنجش یادگیری در میان کودکان است. جامعه پژوهش شامل کودکان 2 سال و 6 ماه تا 6 سال شهر تهران و شهر بجنورد بودند که نمونه‏گیری به‏صورت تصادفی خوشه‏ای از مهدکودک‏های سطح شهر تهران و بجنورد انجام شد. تعداد نمونه نهایی جمع‏آوری‏شده 336 نفر بود. بر اساس مصاحبه‏ها و اجرای مقدماتی آزمون، نتیجه کلی این بود که آزمون در کل مرتبط و متناسب برای ارزیابی یادگیری در سنین پیش از دبستان در ایران است. تفاوت کلی بین سطوح سنی در خرده آزمون‏های حرکتی، مفاهیم، زبان، رشد خودیاری و رشد هیجانی-اجتماعی آزمون معنی‏دار بود (0001/0>p). با توجه به مطلوب بودن شاخص‏های برازش، ساختار عاملی آزمون شاخص‏های رشدی برای سنجش یادگیری تأیید شد. در مورد روایی هم‏زمان، همبستگی معناداری بین آزمون شاخص‏های رشدی برای سنجش یادگیری و آزمون غربالگری رشدی دنور برقرار بود. میزان پایایی آلفای کرونباخ برای خرده آزمون‏های حرکتی، مفاهیم و زبان به ترتیب 94/0، 95/0 و 94/0 به دست آمد؛ بنابراین آزمون شاخص‏های رشدی برای سنجش یادگیری برای ارزیابی کودکان ایرانی دارای روایی و پایایی قابل‏قبولی است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی روایی و پایایی پرسشنامه آیین‌ها در روابط متعهدانه پیرسون، چایلد و کارمون (2010) بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان و مردان متأهل شهر اصفهان در سال 1403-1402 بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و با حجم نمونه 388 نفر که بر اساس نسبت تعداد نمونه به تعداد گویه‌های پرسشنامه محاسبه گردید، پژوهش اجرا شد. پرسشنامه پس از ترجمه و رواسازی توسط متخصصان، به‌صورت الکترونیکی و بخشی به‌صورت چاپی توزیع و تکمیل گردید. از ضریب آلفای کرونباخ برای به دست آوردن پایایی و از تحلیل عاملی تأییدی برای بررسی روایی پرسشنامه استفاده شد. نتایج نشان داد که برازندگی مدل و ساختار روابط درونی گویه‌ها در تحلیل عاملی مورد تأیید است. ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه آیین‌ها در روابط متعهدانه برابر با 988/0 و برای عامل‌های روال‌ها و وظایف روزمره (919/0)، آیین‌های خاص (952/0)، صحبت روزمره (963/0)، بیان صمیمیت (961/0) و آیین‌های زن‌وشوهری (971/0) به دست آمد. همچنین ساختار پرسشنامه حاکی از آن است که نتایج تحلیل عاملی بر ارزش قابل قبولی با داده‎ها را نشان داده و همچنین شاخص‌های نیکویی بر ارزش مدل را تأیید می‌کنند (078/0 = RMSEA، 917/0 = IFI، 924/0 = NFI، و 946/0 = CFI). درنهایت روایی همگرایی بر اساس میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) پنج عامل ذکر شده است که حداقل مقدار آن 74/0 است و نشان‌دهنده همگرایی مناسب است؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت پرسشنامه می‌تواند ابزار مناسبی برای ارزیابی آیین‎ها در روابط متعهدانه زنان و مردان متأهل باشد و می‎توان از آن به‌عنوان ابزاری معتبر در پژوهش‌ها استفاده کرد.

چکیده استفاده مناسب از لحظه حال و آگاهی از افکار و احساسات نقش بسیار مهمی در سلامت روان دارد؛ از این-رو پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‏های روان‌سنجی مقیاس آگاهی چندبعدی (MAS) در جامعه ایرانی انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع مطالعات روان‌سنجی بود. جامعه آماری شامل تمامی شهروندان شهر تهران بود که تعداد 200 نفر با روش نمونه‏گیری در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. به‌منظور جمع‏آوری داده‏ها نسخه فارسی مقیاس آگاهی چندبعدی، پس از طی مراحل ترجمه و باز ترجمه به همراه پرسشنامه تجربه‏ها (EQ) به‌صورت مجازی در اختیار شرکت‏کنندگان قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‏ها با روش تحلیل عاملی تائیدی، همبستگی پیرسون و آلفای کرونباخ در نرم‏افزارهای SPSS 24 و AMOS انجام شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی با توجه به شاخص‏های استاندارد، نشان داد مقیاس سه عاملی آگاهی چندبعدی از برازش مطلوبی برخوردار است. روایی همگرا مقیاس آگاهی چندبعدی با پرسشنامه تجربه‏ها معنادار بود (43/0r=). همچنین شاخص میانگین واریانس استخراج‌شده برای هر عامل فراآگاهی، آگاهی غیرمتمرکز و آگاهی محیطی به ترتیب 50/0، 54/0 و 51/0 بود. پایایی کل مقیاس با استناد به ضریب آلفای کرونباخ نیز 71/0 به دست آمد؛ بنابراین می‌توان گفت که این مقیاس در جامعه ایرانی برازش، اعتبار و روایی نسبتاً مطلوبی دارد و می‏تواند برای سنجش میزان آگاهی افراد با توجه به تفاوت‏های فردی آن‏ها در زمینه‏های پژوهشی و درمانی مورداستفاده قرار بگیرد.

چکیده همگام با پیشرفت فناوری و محصولات هوش مصنوعی، آمادگی، شناخت و مهارت در این زمینه به یک مسئله‏ی مهم برای کاربران این نوع از فناوری در شاخه‏های مختلف علمی، تجاری، صنعتی و حتی نظامی تبدیل شده است. ازاین‌رو پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‏های روان‌سنجی نسخه‏ی فارسی مقیاس سواد هوش مصنوعی ما و چن (2024) بر روی دانشجویان انجام شد. در این پژوهش 250 دانشجوی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری از سه دانشگاه قم، لرستان و صنعتی تفرش با استفاده از روش نمونه‏گیری در دسترس انتخاب‌شده و به این مقیاس پاسخ دادند. روایی محتوایی مقیاس با استفاده از روش باز ترجمه، نظر متخصصان تأیید شد. تحلیل عاملی اکتشافی با روش مؤلفه‌های اصلی و چرخش واریماکس، ساختار چهار عاملی (آگاهی، استفاده، ارزیابی و اخلاق) را آشکار ساخت. همچنین، تحلیل عامل تأییدی با استفاده از تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم، ساختار سلسله‌مراتبی ابزار را مورد تأیید قرار داد. یافته‏ی مربوط به ضریب آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی (CR) نیز نشان داد که این مقیاس از همسانی درونی لازم برخوردار است. روایی همگرای این مقیاس با استفاده از روش میانگین واریانس استخراج‌شده (50/0< AVE) و روایی واگرا از طریق شاخص (90/0HTMT<) مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان‌دهنده‌ی اعتبار و پایایی مناسب نسخه‌ی فارسی مقیاس سواد هوش مصنوعی در بین دانشجویان ایرانی هستند. بر این اساس، این ابزار قابلیت استفاده در پژوهش‌ها و ارزیابی‌های مرتبط با سواد هوش مصنوعی در محیط دانشگاهی را دارد.

چکیده ارزیابی خودمحوری در جنبه‌های مختلف زندگی، در مسئله تشخیص و درمان در تمامی دوره‌های سنی اهمیت دارد. با توجه به نبود ابزار مجزا در ایران جهت سنجش این سازه روان‌شناختی، پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس خودمحوری در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز صورت گرفت. بدین منظور مقیاس خودمحوری به روش ترجمه و ترجمه معکوس آماده‌سازی شد و از بین کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز در سال تحصیلی 1402-1401 تعداد 300 دانشجوی دختر و پسر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. این افراد مقیاس خودمحوری تاجمیر ریاحی و همکاران (2022)، پرسشنامه شخصیت خودشیفته آمز و همکاران (2006)، سؤالات بعد خودمحوری ماکیاولی پرسشنامه تجدیدنظر شده اختلالات شخصیت ضداجتماعی سورمن (2016) و پرسشنامه همدلی داویس (1983) را تکمیل کردند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده از نسخه 26 نرم‌افزار SPSS انجام شد. آلفای کرونباخ برای مقیاس خودمحوری 884/0 به دست آمد. همچنین ضرایب همبستگی پیرسون نشان دادند که مقیاس خودمحوری از روایی همگرا و واگرای مناسب و قابل‌قبولی برخوردار است. همچنین نتایج تحلیل اکتشافی شنان داد که تنها عامل استخراج‌شده درمجموع 70/55 درصد از واریانس را تبیین می‌کند. از طرف دیگر نتایج نشان داد که بین دانشجویان دختر و پسر ازنظر میزان خودمحوری تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. به‌طورکلی یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که نسخه فارسی مقیاس خودمحوری ابزاری مناسب برای ارزیابی خودمحوری دانشجویان است.