نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مسعود جعفری ¹
• عزت اله قدم پور ¹
• شیرین امامی ²
• عرفان بهرامی ¹

¹ دانشجوی دکتری، روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

² دانشجوی دکتری، روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

چکیده

همگام با پیشرفت فناوری و محصولات هوش مصنوعی، آمادگی، شناخت و مهارت در این زمینه به یک مسئله‏ی مهم برای کاربران این نوع از فناوری در شاخه‏های مختلف علمی، تجاری، صنعتی و حتی نظامی تبدیل شده است. ازاین‌رو پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‏های روان‌سنجی نسخه‏ی فارسی مقیاس سواد هوش مصنوعی ما و چن (2024) بر روی دانشجویان انجام شد. در این پژوهش 250 دانشجوی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری از سه دانشگاه قم، لرستان و صنعتی تفرش با استفاده از روش نمونه‏گیری در دسترس انتخاب‌شده و به این مقیاس پاسخ دادند. روایی محتوایی مقیاس با استفاده از روش باز ترجمه، نظر متخصصان تأیید شد. تحلیل عاملی اکتشافی با روش مؤلفه‌های اصلی و چرخش واریماکس، ساختار چهار عاملی (آگاهی، استفاده، ارزیابی و اخلاق) را آشکار ساخت. همچنین، تحلیل عامل تأییدی با استفاده از تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم، ساختار سلسله‌مراتبی ابزار را مورد تأیید قرار داد. یافته‏ی مربوط به ضریب آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی (CR) نیز نشان داد که این مقیاس از همسانی درونی لازم برخوردار است. روایی همگرای این مقیاس با استفاده از روش میانگین واریانس استخراج‌شده (50/0< AVE) و روایی واگرا از طریق شاخص (90/0HTMT<) مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها نشان‌دهنده‌ی اعتبار و پایایی مناسب نسخه‌ی فارسی مقیاس سواد هوش مصنوعی در بین دانشجویان ایرانی هستند. بر این اساس، این ابزار قابلیت استفاده در پژوهش‌ها و ارزیابی‌های مرتبط با سواد هوش مصنوعی در محیط دانشگاهی را دارد.

کلیدواژه‌ها

• مقیاس سواد هوش مصنوعی
• پایایی
• تحلیل عامل اکتشافی
• تحلیل عاملی تأییدی

عنوان مقاله [English]

Psychometric Properties of the Artificial Intelligence Literacy Scale (AILS-CC) in Iranian Students

نویسندگان [English]

• Masoud Jafari ¹
• Ezatolah Ghadampour ¹
• Shirin Emami ²
• Erfan Bahrami ¹

¹ PhD Candidate, Educational Psychology, Lorestan University, Khorramabad, Iran

² PhD Candidate, Educational Psychology, Lorestan University, Khorramabad, Iran

چکیده [English]

The rapid advancement of artificial intelligence (AI) technologies has made user preparedness, awareness, and competency essential across scientific, commercial, industrial, and military domains. This study examined the psychometric properties of the Persian adaptation of Ma and Chen's (2024) Artificial Intelligence Literacy Scale in a student population. Using convenience sampling, 250 undergraduate, master’s, and doctoral students from Qom University, Lorestan University, and Tafresh University of Technology participated. The scale’s content validity was established through back-translation procedures and expert evaluation. Exploratory factor analysis (EFA), employing the principal component method with varimax rotation, revealed a four-factor structure consisting of awareness, usage, evaluation, and ethics. Furthermore, confirmatory factor analysis (CFA), using both first-order and second-order models, supported the hierarchical organization of the scale. The reliability analysis indicated acceptable internal consistency, as demonstrated by Cronbach's alpha coefficients and composite reliability (CR) indices. Convergent validity was established through the Average Variance Extracted (AVE > 0.50), while discriminant validity was confirmed using the Heterotrait-Monotrait Ratio of Correlations (HTMT < 0.90). Overall, the findings suggest that the Persian version of the Artificial Intelligence Literacy Scale possesses sound psychometric properties and can be effectively utilized in research and academic assessments related to AI literacy among Iranian university students.

کلیدواژه‌ها [English]

• : Artificial Intelligence Literacy Scale
• Reliability
• Exploratory Factor analysis
• Confirmatory Factor Analysis