فصلنامه اندازه گیری تربیتی

چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی نقش مؤلفه‏های انگیزشی و نگرشی در پیشرفت درس ریاضی و تدوین مدل ساختاری بوده است. تعداد افراد نمونه 300 نفر از دانش‏آموزان سال اول دبیرستان‏های شهرستان ارومیه می‏باشد. نمرۀ ترم 1 دانش‏آموزان به عنوان شاخص پیشرفت درس ریاضی مورد استفاده قرار گرفت.
برای تحلیل داده‏ها از روش تحلیل مسیر، به کمک نرم افزار لیزرل، اثرات مستقیم و غیرمستقیم و اثرات کلی متغیرهای خودپنداره، تحصیلات پدر، اهمیت ریاضی، علاقه به ریاضی، حمایت والدین و تصورات قالبی جنسیتی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده در این پژوهش در قالب مدل گرون و رودر که در سال 1995در دانشگاه ماکس پلانک آلمان ساخته شده و در سه کشور فرانسه، ژاپن و آمریکا اجرا شده، می‏باشد.

نتایج بیانگر آن است که متغیرهای خودپنداره، تحصیلات پدر، حمایت والدین و اهمیت ریاضی بر پیشرفت درس ریاضی اثر معنادار نشان دادند. و متغیرهای خودپنداره و تحصیلات پدر اثر مستقیم با پیشرفت درس ریاضی داشتند.
از دیگر نتایج حاصل شده در این پژوهش کسب شاخص‏های برازش مطلوب و مناسب با داده‏های پژوهش است

 
 

چکیده این پژوهش با هدف خلاصه‏سازی پرسشنامه شخصیتی چند وجهی مینه‌سوتا- 2 به اجرا درآمده است. نمونه‏ای با حجم 3578 نفر(1815 زن و 1763 مرد) از دانشجویان در چهار مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به روش نمونه­گیری چند مرحله­ای از هشت استان کشور انتخاب شدند. ضریب پایایی اولیه پرسشنامه 84/0 بود. این ضریب با حذف 214 سؤال که همبستگی ضعیفی داشتند برابر 96/0 گردید. برای بررسی ساختار عاملی نسخة کوتاه شده، از روش تحلیل عاملی متمایل و چرخش ابلیمین استفاده شد. نتایج بیانگر وجود 13 عامل بود. نامگذاری عامل‏ها پس از بررسی روایی محتوایی توسط روانشناسان بالینی انجام گرفت. سیزده عامل مشتمل بر دروغ‌سنجی، وانمود بد، وانمود خوب، خودبیمارانگاری، افسردگی، هیستری، ضد اجتماعی، مردانگی- زنانگی، پارانویا، ضعف روانی، اسکیزوفرنی، مانیا، درون‏گرایی اجتماعی استخراج شدند. این 13 عامل در مجموع 15/40 درصد کل واریانس را تبیین می‏کند و عامل یکم با ارزش ویژه 2/23 در حدود 3/12 درصد واریانس کل متغیرها را توجیه می‎کند. ضرایب پایایی مقیاس‏ها برای دو گروه زنان و مردان به طور جداگانه محاسبه گردید. برای تفسیر نمره‏ها، نیمرخ جداگانه‏ای برای دانشجویان زن و مرد تهیه شد. نتایج کلی این پژوهش حاکی از آن است که فرم کوتاه شده شخصیت سنج چند وجهی مینه سوتا واجد شرایط لازم برای کاربرد در پژوهش­های روان شناختی و فعالیت­های بالینی است.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی تغییرناپذیری ساختار عاملی مقیاس نگرش ریاضی فنما-شرمن، با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی (CFA) انجام گرفته است. بدین منظور از بین جامعۀ دانش‏آموزان پسر دوزبانۀ مقطع اول دبیرستان دو شهر تبریز و سنندج، با روش نمونه‏گیری خوشه‏ای تصادفی، 450  نفر انتخاب شده‏اند. به دلیل اینکه مقیاس 108 سوالی است، احتمال کمی داشت مدل 9 عاملی مقیاس، با داده‏ها برازش داشته باشد، به این علت از روش بسته‏بندی سؤالات (IP) استفاده شده است. البته قبل از فرایند بسته‏بندی سؤالات، برای هر یک از عوامل مقیاس با استفاده از روش آلفای کرانباخ، همسانی درونی بررسی شد، که برای کلیۀ این عوامل ضریب آلفا بیشتر از 91/0 به دست آمد. علاوه‏براین تک­بعدی بودن هر یک از عوامل، که شرط دیگر بسته‏بندی سؤالات بود، از طریق روش تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) بررسی و مورد تأیید قرار گرفت. در نهایت 27 بسته سؤال تولید شده و همراه با 9 عامل در آزمون مدل به کاربرده شد. جهت برآورد پارامترها، از ماتریس واریانس-کواریانس و روش برآورد بیشینۀ درست‏نمایی(ML) استفاده شده­است. در نهایت با توجه به شاخص‏های به دست آمده از آزمون برازش مدل: (00/0 =P) 22/82=،84/0= (NFI)، 81/0= (NNFI)، 063/0=(RMSEA)، می‏توان نتیجه گرفت که مدل 9 عاملی نگرش ریاضی فنما – شرمن برازش مطلوبی با داده‏های مورد بررسی داشته است.
 

چکیده به منظور ارزشیابی پایان‏نامه‏های کارشناسی ارشد و دکتری دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی، 90 پایان‏نامه کارشناسی ارشد و 30 پایان‏نامه دکتری که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات مقیاس درجه‏بندی محقق ساخته‏ای بود که براساس منابع مکتوب حوزه روش تحقیق تهیه و تدوین یافته بود. یافته‏های تحقیق نشان داد که پایان‏نامه‏های هر دو مقطع از نظر انتخاب عنوان، تهیه چکیده، بیان هدف‏ها، سؤال‏ها، فرضیه‏ها، تعریف نظری و عملیاتی، ارتباط مطالب فصل دوم با موضوع، ارائه منطقی و سازمان یافته و مشخص کردن منابع، محتوی فصل سوم و محتوی فصل چهارم در سطح کاملاً مناسب هستند که نقاط قوت پایان‏نامه‏ها به حساب می‏آید. در ارائه فصل پنجم، ساختار کلی گزارش در سطح مناسب، از نظر مقدمه، بیان مسئله، ضرورت و اهمیت موضوع در سطح نسبتاً مناسب ارزشیابی شده‏اند. در ملاک‏های مربوط به بیان مسئله، سؤال‏ها، فرضیه‏ها، تعریف جامعه آماری پایان‏نامه‏های کارشناسی ارشد و در بقیه ملاک‏ها پایان‏نامه‏های دکتری امتیاز بیشتری به دست آوردند. از نظر نقد پژوهش‏ها، تفکیک نقل قول‏های مستقیم و غیرمستقیم، ارائه خلاصه‏ای از نکات مهم فصل دوم، گزارش توان آزمون‏های آماری و حجم اثر در هر دو دسته از پایان‏نامه‏های ضعف اساسی مشاهده شده است.
 

چکیده هدف اصلی این پژوهش، بررسی پایایی و روایی پرسشنامه نوآوری سازمانی امید و همکاران (2002)، در بین مدیران مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان در شهر تهران می‏باشد. تعداد 308 نفر از مدیران مدارس مقاطع سه‏گانه ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان در شهر تهران، به شیوه نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏ای با رعایت نسبتها چندمرحله‏ای انتخاب شدند. در مجموع، یافته‏های پژوهش حاضر نشانگر پایایی و روایی مناسب پرسشنامه نوآوری سازمانی امید و همکاران (2002)، می‏باشند. همسانی درونی (آلفای کرونباخ) پرسشنامه کامل، 83/0 به دست آمده است که در واقع میزان قابل قبولی می‏باشد. این میزان آلفا، نشانگر پایایی نسبتاً خوب این پرسشنامه می‏باشد. نتایج همبستگی بین مقیاس‏های پرسشنامه نوآوری سازمانی امید و همکاران (2002)، و همین‏طور با پرسشنامه کامل، نشان‏ دهنده هم‏گرایی این پرسشنامه در سنجش پدیده‏ای واحد می‏باشد. همبستگی مثبت مقیاس‏های پرسشنامه نوآوری سازمانی امید و همکاران (2002)، با یکدیگر، نشان دهنده روایی هم‏گرای مطلوب پرسشنامه نوآوری سازمانی امید و همکاران می‏باشد. از این رو براساس یافته‏های یادشده، پرسشنامه نوآوری سازمانی امید و همکاران (2002)، در فرهنگ ایرانی قابلیت اجرا را دارد.
 
 

چکیده هدف این پژوهش پاسخ به این سؤال است که با توجه به تیپ‏های شخصیتی در تیپ‏شناسی انیه گرم و ویژگی‏های فرهنگی می‏توان یک ابزار مقدماتی تهیه کرد که در مطالعات گسترده تر بعدی جهت ساخت یک وسیله عینی و معتبر و روا برای ارزیابی تیپ‏های مختلف شخصیت انیه گرم از آن استفاده شود. تا چنین آزمونی به تواند اطلاعات مربوط به خصوصیات شخصیتی افراد را در اختیار متخصصین قرار دهد. بدین منظور ابتدا کلاس‏های آشنایی با تیپ شناسی انیه گرم برای آزمودنی‏ها و متخصصان به طور جداگانه برگزار گردید. براساس خصوصیات نه‏گانه تیپ‏های شخصیت در انیوگرم سؤالاتی نوشته شد. ابتدا آزمون برای 20 نفر اجرا گردید. در اجرای مقدماتی برخی از سؤالات حذف شدند یا تغییر یافتند. فرم نهایی همراه با شاخص تیپ شناسی انیه گرم ریزوهادسون[1] همزمان برای 110 نفر اجرا گردید. در تجزیه و تحلیل سؤالات انتخاب شده از روش‏های آماری کرویت بارتلت و کفایت نمونه‏برداری کیزر، مایر، اوکلین (kMO)، تحلیل عاملی تأییدی، تحلیل مؤلفه‏های اصلی با چرخش واریماکس، ضریب همبستگی پیرسون، آلفای کرانباخ استفاده شد. یافته‏های این پژوهش آزمون اولیه‏ای را به دست داد که 50 سؤال دارد و از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است.
 
 
 
 

چکیده هدف این پژوهش تدوین و ارائه ابزار سنجش آمادگی ورودی یادگیرنده به دوره‏های الکترونیکی است. ویژگی‏های ورودی یادگیرنده الکترونیکی یکی از دروندادهای مهم محیط‏های آموزش الکترونیکی است که بر فرآیند و بروندادهای آموزشی تأثیر می‏گذارد. جامعه‏آماری این پژوهش شامل دو دسته؛ متخصصان یادگیری الکترونیکی کشور و کارآموزان پسر رشته‏های فنی- حرفه‏ای است. برای انتخاب نمونه از بین متخصصان یادگیری الکترونیکی از روش نمونه‏گیری ملاک محور و برای انتخاب نمونه از جامعه کارآموزان از روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چند مرحله ای استفاده شد. کارآموزان شرکت کننده در این پژوهش افرادی هستند که در تابستان 1388 در آموزشگاه‏های دولتی و آزاد زیر نظر سازمان آموزش فنی- حرفه‏ای کشور ثبت نام کرده‏اند. با مطالعه مبانی و پیشینه مربوط به آمادگی یادگیرنده الکترونیکی، پنج عامل و 37 گویه مربوط به آنها استخراج شد، برای تعیین روایی صوری و محتوایی به متخصصان ارسال گردید. داده‏های حاصل از این کار با استفاده از ابزارهای پرسشنامه و مصاحبه جمع آوری شد. تحلیل داده‏ها نشان داد که پنج عامل شناسایی شده از طرف متخصصان تأیید و برخی از گویه‏ها به صورت جزئی یا کلی تغییر یافت. سپس برای تعیین پایایی ابزار پرسشنامه به صورت مقدماتی در بین 60 نفر از کارآموزان فنی حرفه‏ای توزیع و تحلیل شد. تحلیل همبستگی هر گویه با کل گویه‏ها (89/0) محاسبه شد و دو مورد از گویه‏ها که با کل گویه‏ها همبستگی کمتری داشتند، کنار گذاشته شدند. سپس پرسشنامه در بین 540 نفر از کارآموزان نمونه آماری توزیع و 412 پرسشنامه جمع آوری شد. نتایج تحلیل عاملی با استفاده از روش واریماکس و براساس آزمون اسکری بیانگر وجود پنج عامل (دسترسی و مهارت کار با رایانه و اینترنت، مهارت‏های ارتباطی و مشارکتی، ویژگی‏های شناختی، مهارت‏های فراشناختی، مهارت‏های خود رهیابی) درآزمون آمادگی ورودی یادگیرنده به دوره‏های الکترونیکی بود، که در مجموع بیش از 67/48 درصد از واریانس کل آزمون را تبیین کردند. همچنین تحلیل داده‏ها نشان داد که ضریب آلفای کرانباخ عامل اول (90/0)، عامل دوم (75/0)، عامل سوم (77/0)، عامل چهارم (83/0) عامل پنجم (82/0) و کل گویه‏ها معادل (92/0) است. تحلیل داده‏های حاصل از روش تحلیل عاملی تأییدی نیز نشان داد که پنج عامل شناسایی شده و گویه‏های مربوط به آنها با هم مرتبط هستند. براساس یافته‏های این پژوهش یادگیرنده داوطلب ورود به دوره‏های الکترونیکی باید؛ با کاربرد ابزارهای اینترنتی آشنا باشد، مهارت‏های شناختی و فراشناختی داشته باشد و از قدرت خود رهیابی و برقراری ارتباط الکترونیکی همزمان و ناهمزمان برخوردار باشد.