نویسنده = کیومرث فرحبخش

مطالعه کیفی هدایت تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس تجربه زیسته مشاوران مدرسه

دوره 11، شماره 42، زمستان 1399، صفحه 1-35

https://doi.org/10.22054/jem.2021.58045.2128

مهدی وجدانی همت، آتوسا کلانتر هرمزی، حسین سلیمی بجستانی، کیومرث فرحبخش

چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده
در نظام ‌آموزشی ایران، هدایت تحصیلی دانش‌آموزان به منظور ارتقا آمادگی تحصیلی/شغلی و دست‌یابی به موفقیت‌، از وظایف مشاوران مدرسه است. مطالعه حاضر با هدف پدیدارشناسی تجارب زیسته 10 نفر از مشاوران مدارس شهر تهران، در سال تحصیلی 99-1398 به روش نمونه گیری دردسترس انجام شد. تحلیل مضامین و کدگذاری مصاحبه‌ها به روش کلای‌زی صورت پذیرفته و حاصل آن استخراج 160 مضمون، 54 مقوله فرعی و 24 مقوله اصلی بود. مقولات اصلی در چهاربخش تحت عناوین؛ 1- ضرورت‌ها و الزامات برنامه هدایت تحصیلی، 2- شایستگی‌های مورد نیاز دانش‌آموزان، 3- عوامل مرتبط با مدرسه و خانواده، و 4- چالش‌های هدایت تحصیلی موجود، دسته‌بندی شدند. دو بخش؛ ضرورت‌ها و الزامات برنامه، و شایستگی‌های مورد نیاز با پژوهش‌های مشابه خارجی هم-سو بوده اما در رابطه با پژوهش‌های داخلی، این دوبخش جنبه نوآوری دارند. بخش‌های 3و4 که به عوامل مرتبط و چالش‌هاپرداخته اند، با پژوهش‌های داخلی و خارجی هم‌سو می‌باشند.

بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس انگیزه مشاوره تعارضات زناشویی زنان در آستانه‌ی طلاق

دوره 11، شماره 39، بهار 1399، صفحه 173-194

https://doi.org/10.22054/jem.2020.44211.1952

ابراهیم فهلی، کیومرث فرحبخش، عبدالله معتمدی، سمیه کاظمیان

چکیده چکیده : یکی از راهکارهای اساسی کاهش طلاق استفاده از خدمات مشاوره تعارضات زناشویی است. ولی خیلی از زنان درآستانه‌ی طلاق انگیزه چندانی برای مشاوره ندارند. برای مشخص کردن این گروه از زنان در آستانه طلاق و ایجاد انگیزه مشاوره در آنها، این پژوهش با هدف تدوین مقیاس انگیزه مشاوره تعارضات زناشویی زنان در آستانه‌ی طلاق انجام گرفت. روش پژوهش پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه زنان در آستانه طلاق استان همدان در سال 1398 تشکیل داده‌اند. شیوه نمونه‌گیری هدفمند است، نمونه از بین شهرهای استان همدان، شهرستان‌های همدان، اسدآباد و بهار انتخاب شد. حجم نمونه 291 نفر بود. برای پی بردن به ساختار عاملی و روایی سازه ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس انگیزه مشاوره تعارضات زناشویی، از روش تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدی استفاده‌شد. با انجام تحلیل عاملی اکتشافی به روش مؤلفه‌های اصلی و با چرخش واریماکس و استخراج نهایی، سه عامل انتظار، ابزار و ارزش به دست آمد ، این سه عامل درمجموع، 94/78 از واریانس کل سؤالات مقیاس را تبیین نمود. ضریب آلفای کرونباخ خرده مقیاس‌ها برای عامل انتظار 95 /0، برای ابزار 96/0 و برای ارزش 94/0 و برای نمره کل پرسشنامه نیز 95/0 برآورد شد که نشان‌دهنده پایایی مناسب گویه های مقیاس بود. تحلیل عاملی تائیدی و شاخص‌های آن نیز بیانگر برازش مطلوب مقیاس بود و نشان داد همبستگی بین سؤالات و سازه در این مدل سه عاملی مورد تأیید است. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش می-توان گفت این نسخه مقیاس انگیزه مشاوره تعارضات زناشویی در بین زنان در آستانه‌ی طلاق از پایایی و روایی کافی برخوردار است و می‌توان از آن در موقعیت‌های مختلف مشاوره‌ی تعارضات زناشویی و فعالیت‌های پژوهشی استفاده کرد.

تهیه آزمون سازگاری دانشجویان (اسد)، و تعیین پایایی، روایی و تعیین هنجار آن

دوره 2، شماره 6، زمستان 1390، صفحه 1-28

کیومرث فرحبخش

چکیده زمینه:ورود به دانشگاه همواره برای برخی از دانشجویان با چالش‏هایی همراه است که مستلزم سازگاری مجدد می‏باشد. کنش‏های سازگاری دانشجویان متفاوت از سازگاری انسان در موقعیت‏های دیگر می‏باشد. با توجه به وجود نوع کنش سازگارانه و ناسازگارانه نیاز به وجود ابزار ویژه آن می‏باشد. هدف:هدفاز انجام این پژهش تهیه آزمون مناسب برای سنجش سازگاری دانشجویان متناسب با واکنش‏های آنان در شرایط فرهنگ ایرانی بود. روش:با استفاده از سوابق پژوهشی انجام شده و آزمونهای مشابه خارجی مانند مقیاس سازگاری دانشجویان (سی ای اس[1]) و پرسشنامه انطباقی دانشجویان و جمع‏آوری اطلاعات مربوط به واکنشهای انطباق دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پرسشنامه اولیه تهیه شد. سؤالات مربوط به پنج خرده مقیاس با عنوان سازگاری اجتماعی،سازگاری تحصیلی، دلبستگی به رشته و دانشگاه، سازگاری عاطفی و هدفمندی اختصاص داده شد. روایی محتوایی آن توسط اساتید روان‏شناسی و مشاوره تأیید وسپس بروی یک نمونه 771 نفری دانشجوی دانشگاه علوم پژشکی اصفهان و تعدادی از دانشجویان دیگر دانشگاه‏های شهراصفهان به همراه آزمون جی اچ کیو اجراگردید. سؤالات با روش آماری مناسب تحلیل و میزان پایایی، روایی و هنجار آزمون همراه نقاط برش تعیین گردیدند. یافته‏ها:میانگین ضریب لاشه برای تبیین روایی محتوای کل آزمون 71/0 وبرای خرده مقیاس‏ها از 58/0تا82/0به دست آمد. همبستگی نمره کل آزمون با آزمون جی اچ کیو 58/0- به دست آمد و برای سایر خرده مقیاس‏ها نیز همبستگی معنی بین27/0- تا43/0- به دست آمد که نشانگر روایی آزمون است. پایایی درونی کل آزمون 94/0 و برای خرده آزمون‏ها از 73/0 تا 81/0 تعیین گردید. بحث و نتیجه‏گیری: با توجه به میزان پایایی و روایی به دست آمده، آزمون سازگاری دانشجویان (اسد) ابزاری است که می‏تواند مورد استفاده محققان قرار گیرد. به علاوه می‏تواند به عنوان ابزاری برای سنجش و پایش سازگاری دانشجویان در مراکز مشاوره دانشجویی مورد استفاده واقع شود.