فصلنامه اندازه گیری تربیتی

دانش هیجانی کودکان پیش‌دبستانی: اعتبارسنجی تکلیف تطبیق هیجانی و تفاوت‌های جنسیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعیده جاودانی سمیعی 1
مریم بردبار 2
حسین کارشکی 2
مریم یوسفی 3
ساجده ذهبی 4

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

https://doi.org/10.22054/jem.2026.86103.3619
چکیده
دانش هیجانی، مجموعه‌ای از توانایی‌ها است که استفاده سازگارانه از اطلاعات هیجانی را توصیف می‌کند و اندازه‌گیری آن با ابزارهای معتبر برای اهداف پژوهشی ضروری است. مطالعه حاضر با دو هدف انجام شد، هدف اول اعتبارسنجی تکلیف تطبیق هیجانی جهت سنجش دانش هیجانی در کودکان پیش‌دبستانی ایرانی و هدف دوم بررسی تفاوت‌های جنسیتی در میزان دانش هیجانی آنان بود. این پژوهش از نوع همبستگی و اعتبارسنجی آزمون بود. شرکت‌کنندگان 304 کودک پیش‌دبستانی از شهر مشهد در سال 1403 بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از تکلیف تطبیق هیجانی (Izard et al., 2003)، مقیاس شایستگی اجتماعی (Corrigan, 2003) و مقیاس نظریه ذهن (Wellman and Liu, 2004) استفاده شد. پایایی مقیاس با ضریب امگا بررسی و روایی عاملی از روش تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم بررسی شد. در ادامه جهت بررسی روایی همگرا، نقش پیش‌بینی کننده سن و نظریه ذهن برای ابعاد و نمره کل دانش هیجانی با رگرسیون چندگانه موردبررسی قرار گرفت و جهت احراز روایی پیش‌بین، با استفاده از رگرسیون سلسله مراتبی به پیش‌بینی شایستگی اجتماعی بر اساس دانش هیجانی پرداخته شد. تفاوت‌های جنسیتی با تحلیل واریانس چندمتغیره موردبررسی قرار گرفت. یافته‌های تحلیل عاملی نشان داد مدل چهار عاملی پیشنهادی برای دانش هیجانی برازش قابل‌قبولی دارد. ضریب امگا برای نمره کل دانش هیجانی 85/0 به دست آمد. سایر یافته‌ها نشان داد نظریه ذهن و سن پیش‌بینی‌کننده مثبت و معنادار دانش‌هیجانی است و دانش‌هیجانی پیش‌بینی کننده شایستگی اجتماعی است. هم‌چنین بر اساس یافته‌ها تفاوت جنسیتی به نفع دختران وجود داشت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این ابزار از پایایی بالا، روایی سازه و روایی ملاکی برخوردار است، یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای پژوهشگران، مربیان و روان‌شناسانی که به دنبال ابزارهای قابل‌اعتماد برای ارزیابی دانش هیجانی کودکان پیش‌دبستانی هستند مفید باشد، همچنین نتایج مربوط به تفاوت‌های جنسیتی، در آموزش‌های فرزندپروری قابل‌استفاده است.

کلیدواژه‌ها

دانش هیجانی
اعتبارسنجی
تکلیف تطبیق هیجانی
جنسیت

عنوان مقاله English

Emotional Knowledge in Preschool Children: Validation of the Emotion Matching Task and Gender Differences

نویسندگان English

Saeedeh Javedani Samie 1
Maryam Bordbar 2
Hossein kareshki 2
Maryam Yousefi 3
Sajedeh Zahabi 4
1 Ph.D Student in educational psychology, Department of counseling and educational psychology, Faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Department of counseling and educational psychology, Faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
3 MA in educational psychology, Faculty of education and psychology, Faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
4 MA in educational psychology, Faculty of education and psychology, Faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده English

Emotional knowledge, a set of abilities that describes the adaptive utilization of emotional information, necessitates measurement with valid instruments for research purposes. The present study was conducted with two primary objectives: first, to validate the Emotion Matching Task for assessing emotional knowledge in Iranian preschool children, and second, to investigate gender differences in their level of emotional knowledge. This research employed a correlational and test validation design. Participants comprised 304 preschool children from Mashhad city in 2024, selected through convenience sampling. The Emotion Matching Task (Izard et al., 2003), the Social Competence Scale (Corrigan, 2003), and the Theory of Mind Scale (Wellman and Liu, 2004) were utilized for data collection. The reliability of the scale was examined using the omega coefficient, and factorial validity was investigated using second-order confirmatory factor analysis. Furthermore, to examine convergent validity, the predictive role of age and theory of mind for the dimensions and total score of emotional knowledge was explored using multiple regression. To establish predictive validity, hierarchical regression was employed to predict social competence based on emotional knowledge. Gender differences were analyzed using multivariate analysis of variance. The results of the factor analysis revealed that the proposed four-factor model for emotional knowledge demonstrated acceptable fit. The omega coefficient for the total emotional knowledge score was 0.85. Additional findings indicated that theory of mind and age were positive and significant predictors of emotional knowledge, and that emotional knowledge predicted social competence. Moreover, the findings revealed a gender difference favoring girls. The research findings suggest that this instrument exhibits high reliability, construct validity, and criterion validity. These findings can be beneficial for researchers, educators, and psychologists seeking reliable tools to assess emotional knowledge in preschool children. Additionally, the results pertaining to gender differences are applicable to parenting education.

کلیدواژه‌ها English

Emotional Knowledge
Emotion Matching Task
Gender
Validation
انصاری، نسرین، محمد اسماعیل، الهه، استکی، مهناز، و رمضانی، احمد. (1402). تفاوت‌های جنسیتی در مهارت‌های شناختی، جسمی-حرکتی، زبان و سوادآموزی، رویکرد به یادگیری و اجتماعی-رفتاری-هیجانی کودکان 3 تا 4 سال شهر تهران. مجله علوم پزشکی رازی، 30 (6)، 237-247. http://rjms.iums.ac.ir/article-۱-۸۱۵۵-fa.html
بردبار، مریم، و شیخ‌الاسلامی، راضیه (1393). درون داد حالت‌های ذهنی مادر و رفتار اجتماعی کودک: نقش واسطه‌ای نظریه ذهن. روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 11(42)، 123-133. https://jip.tb.iau.ir/article_511118_597df69b43034b5e01e7165096ac5e44.pdf 
جاودانی سمیعی، سعیده، بردبار، مریم، امین یزدی، سید امیر (1402).  ارتقاء نظریه ذهن و دانش‌هیجانی کودکان پیش‌دبستانی: متناسب‌سازی و بررسی اثربخشی بسته آموزش واسطه‌گری مادران مبتنی بر رویکرد تحول یکپارچه انسان. مطالعات آموزش و یادگیری، 15(2)، 286-265. https://doi.org/10.22099/jsli.2024.7401
خانی پور، حمید، حکیم شوشتری، میترا، عبادوز، مهشید و عطار، مژگان (1403). ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس توالی تحول نظریه ذهن در کودکان پیش‌دبستانی ایرانی. پژوهش‌های تربیتی، ۱۴ (۴۸)، ۱-۱۵.  http://erj.khu.ac.ir/article-۱-۱۴۳۷-fa.html
زاهدی، زهرا، محمدی، کوروش، دستباز، انور، و عزیزی، آرمان. (1403). هنجاریابی ایرانی مقیاس تنظیم هیجان‌های کودک با کمک والدین (PACER). فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 15(57)، 107-130. https://doi.org/10.22054/jem.2024.71058.3415
شهرویی، محمدامین، شاهقلیان، مهناز، و حسنی، جعفر. (1405). ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس مبتنی بر مشاهده درمانگر تنظیم عواطف و تجربه عاطفی، فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 17(63)، 143-167. https://doi.org/10.22054/jem.2025.80145.3543
Alonso-Alberca, N., Vergara, A. I., Fernández-Berrocal, P., Johnson, S. R., & Izard, C. E. (2012). The adaptation and validation of the Emotion Matching Task for preschool children in Spain. International Journal of Behavioral Development, 36(6), 489-494. https://doi.org/10.1177/0165025412462154
Alonso-Alberca, N., Vergara, A. I., Zappulla, C., Di Maggio, R., Pace, U., & Sheffler, K. (2020). Cross-cultural validity of the emotion matching task. Journal of child and family studies, 29, 1159-1172. https://doi.org/10.1007/s10826-019-01634-y
Ansari, N., Mohammad Esmaeil, E., Estaki, M., Ramezani, A. (2023) Gender differences in the Cognitive, Physical-Motor, Language and Literacy skills, Approach to Learning and Social-Behavioral-Emotional skills of 3 to 4 year old children in Tehran. Razi Journal of Medical Sciences, 30(6): 237-247. http://rjms.iums.ac.ir/article-1-8155-fa.html [In Persian]
Babić Čikeš, A., Cakić, L., & Kuti, V. (2023). Emotion matching task: Preliminary validation in Croatian sample. European Journal of Developmental Psychology, 20(4), 730-743. https://doi.org/10.1080/17405629.2022.2154755
Benson, N., Kranzler, J. H., & Floyd, R. G. (2020). Exploratory and confirmatory factor analysis of the Universal Nonverbal Intelligence Test–Second Edition: Testing dimensionality and invariance across age, gender, race, and ethnicity. Assessment, 27(5), 996-1006. https://doi.org/10.1177/1073191118786584
Bordbar, M., & Sheikholeslami, R. (2014). Maternal mental states input and children social behavior: The mediator role of theory of mind. Developmental Psychology: Journal of Iranian Psychologists, 11(42), 123-133. https://jip.stb.iau.ir/article_511118_597df69b43034b5e01e7165096ac5e4.pdf [In Persian]
Brunner, M., Nagy, G., & Wilhelm, O. (2012). A tutorial on hierarchically structured constructs. Journal of personality, 80(4), 796-84. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2011.00749.x
Chaplin, T. M., & Aldao, A. (2013). Gender differences in emotion expression in children: a meta-analytic review. Psychological bulletin, 139(4), 735. https://doi.org/10.1037/a0030737
Chen, H., Hong, Q., Xu, J., Liu, F., Wen, Y., & Gu, X. (2021). Resilience coping in preschool children: the role of emotional ability, age, and gender. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(9), 5027. https://doi.org/10.3390/ijerph18095027
Conte, E., Ornaghi, V., Grazzani, I., Pepe, A., & Cavioni, V. (2019). Emotion knowledge, theory of mind, and language in young children: Testing a comprehensive conceptual model. Frontiers in Psychology, 10, 2144. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02144
Corrigan, A. (2003). Social Competence Scale-Teacher Version. Fast Track Project Technical Report. http://www.fasttrackproject.org. [Link]
Denham, S. A., Bassett, H. H., Brown, C., Way, E., & Steed, J. (2015). “I know how you feel”: Preschoolers’ emotion knowledge contributes to early school success. Journal of Early Childhood Research, 13(3), 252-262. https://doi.org/10.1177/1476718X13497354
Denham, S. A., Blair, K. A., DeMulder, E., Levitas, J., Sawyer, K., Auerbach–Major, S., & Queenan, P. (2003). Preschool emotional competence: Pathway to social competence?. Child development, 74(1), 238-256. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00533
Denham, S. A., Caverly, S., Schmidt, M., Blair, K. B., DeMulder, E., Caal, S.,... Mason, T. (2002). Preschool understanding of emotions: Contributions to classroom anger and aggression. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 43, 901-916. https://doi.org/10.1111/1469-7610.00139
Gal‐Szabo, D. E., Spinrad, T. L., Eisenberg, N., & Sulik, M. J. (2019). The relations of children’s emotion knowledge to their observed social play and reticent/uninvolved behavior in preschool: Moderation by effortful control. Social Development, 28(1), 57-73. https://doi.org/10.1111/sode.12321
Garner, P. W., & Waajid, B. (2012). Emotion knowledge and self-regulation as predictors of preschoolers’ cognitive ability, classroom behavior, and social competence. Journal of Psychoeducational Assessment, 30(4), 330-343. https://doi.org/10.1177/0734282912449441
Havighurst, S. S., Duncombe, M., Frankling, E., Holland, K., Kehoe, C., & Stargatt, R. (2015). An emotion-focused early intervention for children with emerging conduct problems. Journal of abnormal child psychology, 43, 749-760. https://doi.org/10.1007/s10802-014-9944-z
Javedani Samie, S., Bordbar, M., Amin Yazdi, SA. (2024). Improving Preschoolers' Theory of Mind and Emotional knowledge: Adaptation and Effectiveness of Mothers' Mediation Training Protocol based on DIR. Journal of Studies in Learning and Instruction. 15(2): 286-265. https://doi.org/10.22099/jsli.2024.7401   [In Persian].
Khanipour, H., Hakim Shooshtari, M., Abadooz, M., Atar, M. (2024) Psychometric properties of Scaling of Theory-of-Mind Tasks in Iranian preschool children. Journal of Educational Research, 14 (48):1-15. URL: http://erj.khu.ac.ir/article-1-1437-fa.html [In Persian]
Kret, M. E., & De Gelder, B. (2012). A review on sex differences in processing emotional signals. Neuropsychologia, 50(7), 1211-1221. https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2011.12.022
Kusche, C. A., Greenberg, M. T., & Beilke, B. (1988). The Kusche affective interview. Unpublished manuscript, University of Washington, Department of Psychology.
Kutnick, P., & Colwell, J. (2024). Promoting social competence and social inclusion in the preschool: a peer-based relational intervention. Early Child Development and Care, 194(11-12), 1212-1229. https://doi.org/10.1080/03004430.2024.2412639
McKown, C., Russo‐Ponsaran, N. M., Allen, A., Johnson, J. K., & Warren‐Khot, H. K. (2016). Social–emotional factors and academic outcomes among elementary‐aged children. Infant and Child Development, 25(2), 119-136. https://doi.org/10.1002/icd.1926
Morgan, J. K., Izard, C. E., & King, K. A. (2010). Construct validity of the emotion matching task: Preliminary evidence for convergent and criterion validity of a new emotion knowledge measure for young children. Social Development, 19(1), 52-70. https://doi.org/10.1111/j.1467-9507.2008.00529.x
Ogren, M., & Johnson, S. P. (2020). Factors facilitating early emotion understanding development: Contributions to individual differences. Human development, 64(3), 108–118. https://doi.org/10.1159/000511628
Pons, F., Harris, P.L. (2019). Children’s Understanding of Emotions or Pascal’s “Error”: Review and Prospects. Handbook of Emotional Development. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-17332-6_17
Portengen, C. M., Harrewijn, A., van Baar, A. L., & Endendijk, J. J. (2025). Gender-Differentiated Emotion Socialization: Evoked by Child Behaviors, Parents’ Neural Responses Toward Gender-Stereotype Violations, or Both?. Parenting, 25(1), 39-65. https://doi.org/10.1080/15295192.2024.2426679
Qualter, P., Urquijo, I., Henzi, P., Barrett, L., & Humphrey, N. (2019). Ability emotional intelligence and children’s behaviour in the playground. Social Development, 28(2), 430-448. https://doi.org/10.1111/sode.12340
Ruba, A. L., & Repacholi, B. M. (2019). Do Preverbal Infants Understand Discrete Facial Expressions of Emotion? Emotion Review, 12(4), 235-250. https://doi.org/10.1177/1754073919871098
Seidenfeld, A. M., Johnson, S. R., Cavadel, E. W., & Izard, C. E. (2014). Theory of mind predicts emotion knowledge development in head start children. Early Education and Development, 25(7), 933-948. https://doi.org/10.1080/10409289.2014.883587
Sun, Y., Lam, C. B., & Chung, K. K. H. (2021). Associations between maternal reactions to child negative emotions and child social competence: A longitudinal study. Journal of family psychology, 35(5), 671. https://doi.org/10.1037/fam0000693
Thompson, S. F., Zalewski, M., Kiff, C. J., Moran, L., Cortes, R., & Lengua, L. J. (2020). An empirical test of the model of socialization of emotion: Maternal and child contributors to preschoolers’ emotion knowledge and adjustment. Developmental psychology, 56(3), 418. doi:10.1037/dev0000860
Tuerk, C., Anderson, V., Bernier, A., & Beauchamp, M. H. (2021). Social competence in early childhood: An empirical validation of the SOCIAL model. Journal of Neuropsychology, 15(3), 477-499. https://doi.org/10.1111/jnp.12230
Voltmer, K., & Von Salisch, M. (2022). The Adaptive Test of Emotion Knowledge for 3-to 9-Year-Olds: Psychometric Properties and Validity. Frontiers in Psychiatry, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.901304
Weimer, A. A., Sallquist, J., & Bolnick, R. R. (2012). Young children's emotion comprehension and theory of mind understanding. Early Education & Development, 23(3), 280-301. https://doi.org/10.1080/10409289.2010.517694
Wellman, H. M., & Liu, D. (2004). Scaling of Theory-of-Mind Tasks. Child Development, 75(2), 523–541. http://www.jstor.org/stable/3696656
Shahrooei, M.A., Shahgholian, M., & Hasani, J. (2026). Psychometric Characteristics of the Therapist Observation Based Scale of Affect Regulation and Affective Experience. Educational Measurement, 17(63), 143-167. https://doi.org/10.22054/jem.2025.80145.3543[In Persian].
Zahedi, Z., Mohammadi, K., Dastbaz, A., & Azizi, A. (2024). Iranian Standardization of Parent-Assisted Child Emotion Regulation Scale (PACER). Educational Measurement, 15(57), 107-130. https://doi.org/10.22054/jem.2024.71058.3415 [In Persian].
فصلنامه اندازه گیری تربیتی
دوره 17، شماره 64
تابستان 1405
صفحه 221-258

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما