نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• سعیده جاودانی سمیعی ¹
• مریم بردبار ¹
• حسین کارشکی ²
• مریم یوسفی ³
• ساجده ذهبی ³

¹ گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

² گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

³ گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

دانش هیجانی، مجموعه‌ای از توانایی‌ها است که استفاده سازگارانه از اطلاعات هیجانی را توصیف می‌کند و اندازه‌گیری آن با ابزارهای معتبر برای اهداف پژوهشی ضروری است. مطالعه حاضر با دو هدف انجام شد، هدف اول اعتبارسنجی تکلیف تطبیق هیجانی جهت سنجش دانش هیجانی در کودکان پیش‌دبستانی ایرانی و هدف دوم بررسی تفاوت‌های جنسیتی در میزان دانش هیجانی آنان بود. این پژوهش از نوع همبستگی و اعتبارسنجی آزمون بود. شرکت کنندگان 304 کودک پیش‌دبستانی از شهر مشهد در سال 1403 بودند که با روش دردسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از تکلیف تطبیق هیجانی (Izard et al., 2003)، مقیاس شایستگی اجتماعی (Corrigan, 2003) و مقیاس نظریه ذهن (Wellman and Liu, 2004) استفاده شد. پایایی مقیاس با ضریب امگا بررسی و روایی عاملی از روش تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم بررسی شد. در ادامه جهت بررسی روایی همگرا، نقش پیش‌بینی کننده سن و نظریه ذهن برای ابعاد و نمره کل دانش هیجانی با رگرسیون چندگانه مورد بررسی قرار گرفت و جهت احراز روایی پیش‌بین، با استفاده از رگرسیون سلسله مراتبی به پیش بینی شایستگی اجتماعی بر اساس دانش هیجانی پرداخته شد. تفاوت‌های جنسیتی با تحلیل واریانس چندمتغیره مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های تحلیل عاملی نشان داد مدل چهار عاملی پیشنهادی برای دانش هیجانی برازش قابل قبولی دارد. ضریب امگا برای نمره کل دانش هیجانی 85/0 به‌دست آمد. سایر یافته‌ها نشان داد نظریه ذهن و سن پیش‌بینی‌کننده مثبت و معنادار دانش‌هیجانی است و دانش‌هیجانی پیش‌بینی کننده شایستگی اجتماعی است. هم‌چنین بر اساس یافته‌ها تفاوت جنسیتی به نفع دختران وجود داشت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این ابزار از پایایی بالا، روایی سازه و روایی ملاکی برخوردار است، یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای پژوهشگران، مربیان و روانشناسانی که به دنبال ابزارهای قابل‌اعتماد برای ارزیابی دانش هیجانی کودکان پیش‌دبستانی هستند مفید باشد، همچنین نتایج مربوط به تفاوت‌های جنسیتی، در آموزش‌های فرزندپروری قابل استفاده است.

کلیدواژه‌ها

• دانش هیجانی
• اعتبارسنجی
• تکلیف تطبیق هیجانی
• جنسیت

عنوان مقاله [English]

Emotion Matching Task in Preschool Children: Validation and Gender Differences in Emotional Knowledge

نویسندگان [English]

• saeedeh javedani samie ¹
• maryam bordbar ¹
• hossein kareshki ²
• maryam yousefi ³
• sajedeh zahabi ³

¹ department of counseling and educational psychology, faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

² department of counseling and educational psychology, faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

³ department of counseling and educational psychology, faculty of education and psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

چکیده [English]

Emotional knowledge, a set of abilities that describes the adaptive utilization of emotional information, necessitates measurement with valid instruments for research purposes. The present study was conducted with two primary objectives: first, to validate the Emotion Matching Task for assessing emotional knowledge in Iranian preschool children, and second, to investigate gender differences in their level of emotional knowledge. This research employed a correlational and test validation design. Participants comprised 304 preschool children from Mashhad city in 2024, selected through convenience sampling. The Emotion Matching Task (Izard et al., 2003), the Social Competence Scale (Corrigan, 2003), and the Theory of Mind Scale (Wellman and Liu, 2004) were utilized for data collection. The reliability of the scale was examined using the omega coefficient, and factorial validity was investigated using second-order confirmatory factor analysis. Furthermore, to examine convergent validity, the predictive role of age and theory of mind for the dimensions and total score of emotional knowledge was explored using multiple regression. To establish predictive validity, hierarchical regression was employed to predict social competence based on emotional knowledge. Gender differences were analyzed using multivariate analysis of variance. The results of the factor analysis revealed that the proposed four-factor model for emotional knowledge demonstrated acceptable fit. The omega coefficient for the total emotional knowledge score was 0.85. Additional findings indicated that theory of mind and age were positive and significant predictors of emotional knowledge, and that emotional knowledge predicted social competence. Moreover, the findings revealed a gender difference favoring girls. The research findings suggest that this instrument exhibits high reliability, construct validity, and criterion validity. These findings can be beneficial for researchers, educators, and psychologists seeking reliable tools to assess emotional knowledge in preschool children. Additionally, the results pertaining to gender differences are applicable to parenting education.

کلیدواژه‌ها [English]

• Emotional Knowledge
• Emotion Matching Task
• Gender
• Validation