ساخت و سنجش ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه دوراهی‌های اخلاقی

رستگار آگاه, مصطفی; یونسی, جلیل; حسنی ابهریان, پیمان; برجعلی, احمد

doi:10.22054/jem.2021.59551.2162

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

² استاد گروه سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

³ استادیار موسسه‌ی آموزش عالی علوم شناختی، تهران، ایران.

⁴ استاد تمام گروه روان‌شناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22054/jem.2021.59551.2162

چکیده

این پژوهش به‌قصد ساخت فرم ایرانی سناریوهای دوراهی‌های اخلاقی به اجرا درآمد. این فرم دارای بیست سناریو با محتوای دوراهی اخلاقی است که هر سناریو داستانی فرضی را مطرح می‌کند که بر اساس آن افراد باید بر سر یک دوراهی اخلاقی، تصمیمی اخلاقی اتخاذ کنند. این فرم بر مبنای پرکاربردترین و مشهورترین سناریو‌های اخلاقی که در جهان مورداستفاده قرار می‌گیرد ساخته شده است. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که این فرم دارای چهار عامل شامل مجموعه سناریوهای دارای وجه شخصی با تنش پایین، سناریوهای دارای وجه شخصی با تنش بالا، سناریوهای دارای وجه غیرشخصی با تنش پایین و سناریوهای دارای وجه غیرشخصی با تنش بالا است. پایایی کل این فرم برابر با 72/0 بود و در هرکدام از عامل‌ها به ترتیب 71/0، 61/0، 70/0 و 70/0 بود. نتایج حاکی از آن است که ویژگی‌های روان‌سنجی این فرم امکان استفاده آن در پژوهش‌های مرتبط با اخلاق را فراهم کرده و می‌توان از آن استفاده کرد

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Constructing and Investigating Psychometric Characteristics of Ethical Dilemmas Questionnaire

نویسندگان [English]

Mostafa Rastgar Agah ¹
Jalil Younesi ²
Peyman Hassani Abharian ³
Ahmad Borjali ⁴

¹ PhD Candidate in Department of Educational Measurement & Assessment, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

² Professor, Department of Educational Measurement & Assessment, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.

³ Assistant Professor, Institute for Cognitive Science Studies, Tehran, Iran.

⁴ Professor, Department of Clinical Psychology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

چکیده [English]

This research was conducted to develop the Iranian version of moral dilemma scenarios. The form consists of twenty scenarios, each presenting a moral dilemma. In every scenario, a hypothetical situation is described, requiring participants to make an ethical decision based on the given context. This form is based on the most widely used and well-known ethical dilemma scenarios in the field. Exploratory factor analysis revealed that the scenarios can be categorized into four distinct factors: 1. Personal dilemmas with low conflict, 2. Personal dilemmas with high conflict, 3. Impersonal dilemmas with low conflict, and 4. Impersonal dilemmas with high conflict. The overall reliability of this form was 0.72, which falls within an acceptable range. The reliability coefficients for each factor were 0.71, 0.61, 0.70, and 0.70, respectively. These results demonstrate that the Iranian version of the moral dilemma scenarios possesses satisfactory psychometric properties, making it suitable for use in ethics-related research.

کلیدواژه‌ها [English]

: Ethics Assessment
Ethical Dilemma
Ethics Questionnaire
Ethical Decision Making

مراجع

آلن، م. ج.، ین، و. م. (1979). مقدمه‌ای بر نظریه‌های اندازه‌گیری. علی دلاور (1392). تهران: سمت.

تیلور، ک. س. (2013). روایی و رواسازی. جلیل یونسی (1398). تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.

ویلسون، ا. (2000). سوسیوبیولوژی: تلفیق نوین. عبدالحسین وهاب‌زاده (1385). مشهد: جهاد دانشگاهی فردوسی مشهد.

Alfano, M., Rusch, H., & Uhl, M. (2018). Ethics, morality, and game theory. Cambridge University Press.

Allen, M. J., Yen, and. M. (1979). An introduction to measurement theories. Ali Delavar (2012). Tehran: Side. [In Persian]

Carmona-Perera, M., Caracuel, A., Pérez-García, M., & Verdejo-García, A. (2015). Brief Moral Decision-Making Questionnaire: A Rasch-derived short form of the Greene dilemmas. Psychological Assessment, 27(2), 424.

Carmona-Perera, M., Verdejo-García, A., Young, L., Molina-Fernández, A., & Pérez-García, M. (2012). Moral decision-making in polysubstance dependent individuals. Drug and alcohol dependence, 126(3), 389-392.

Carpendale, J. I. M. (2009). Piaget's theory of moral development. In U. Müller, J. I. M. Carpendale, & L. Smith (Eds.), The Cambridge companion to Piaget (p. 270–286). Cambridge University Press.

Christensen, J. F., & Gomila, A. (2012). Moral dilemmas in cognitive neuroscience of moral decision-making: A principled review. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 36(4), 1249-1264.

Crain, W. (2015). Theories of development: Concepts and applications: Concepts and applications. Psychology Press.

DeTienne, K. B., Ellertson, C. F., Ingerson, M. C., & Dudley, W. R. (2019). Moral Development in business ethics: an examination and critique. Journal of Business Ethics, 1-20.

Fink, A., Kosecoff, J., Chassin, M., & Brook, R. H. (1984). Consensus methods: characteristics and guidelines for use. American journal of public health, 74(9), 979-983.

Greene, J. D., Morelli, S. A., Lowenberg, K., Nystrom, L. E., & Cohen, J. D. (2008). Cognitive load selectively interferes with utilitarian moral judgment. Cognition, 107(3), 1144-1154.

Greene, J. D., Sommerville, R. B., Nystrom, L. E., Darley, J. M., & Cohen, J. D. (2001). An fMRI investigation of emotional engagement in moral judgment. Science, 293(5537), 2105-2108.

Haidt, J. (2001). The emotional dog and its rational tail: A social intuitionist approach to moral judgment. Psychological Review,108, 814–834.

Hendricson, W. D., Russell, I. J., Prihoda, T. J., Jacobson, J. M., Rogan, A., & Bishop, G. D. (1989). An approach to developing a valid Spanish language translation of a health-status questionnaire. Medical care, 959-966.

Kleinman, P. (2013). Philosophy 101: From Plato and Socrates to ethics and metaphysics, an essential primer on the history of thought. Simon and Schuster.

Koenigs, M., Young, L., Adolphs, R., Tranel, D., Cushman, F., Hauser, M., & Damasio, A. (2007). Damage to the prefrontal cortex increases utilitarian moral judgements. Nature, 446(7138), 908-911.

Liu, H., Chen, X., & Zhang, B. (2013). An approach for the accurate measurement of social morality levels. PloS one, 8(11), e79852.

Lotto, L., Manfrinati, A., & Sarlo, M. (2014). A new set of moral dilemmas: Norms for moral acceptability, decision times, and emotional salience. Journal of Behavioral Decision Making, 27(1), 57-65.

Moore, A. B., Clark, B. A., & Kane, M. J. (2008). Who shalt not kill? Individual differences in working memory capacity, executive control, and moral judgment. Psychological science, 19(6), 549-557.

Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48(6), 1273-1296.

Taib, F., & Yusoff, M. S. B. (2014). Difficulty index, discrimination index, sensitivity and specificity of long case and multiple choice questions to predict medical students’ examination performance. Journal of Taibah University Medical Sciences, 9(2), 110-114.

Taylor, K. Q. (2013). Narrative and narration. Jalil Younisi (2018). Tehran: Allameh Tabatabai University. [In Persian]

Verplaetse, J. (2008). Measuring the moral sense: morality tests in continental Europe between 1910 and 1930. Paedagogica historica, 44(3), 265-286.

Wilson, A. (2000). Sociobiology: modern synthesis. Abdul Hossein Wahabzadeh (2007). Mashhad: Ferdowsi Academic Jihad of Mashhad. [In Persian]

Wirth, R. J., & Edwards, M. C. (2007). Item factor analysis: current approaches and future directions. Psychological methods, 12(1), 58.

Zhang, Q. (2019). Enlightenment of Kohlberg’s theory of moral development in the context of moral education in Mainland China. Open Access Library Journal, 6(9), 1-8.

فصلنامه اندازه گیری تربیتی

ساخت و سنجش ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه دوراهی‌های اخلاقی

مراجع

مراجع

دوره 17، شماره 63
فروردین 1405
صفحه 41-66

ساخت و سنجش ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه دوراهی‌های اخلاقی

مراجع

مراجع

دوره 17، شماره 63فروردین 1405صفحه 41-66

دوره 17، شماره 63
فروردین 1405
صفحه 41-66