ارزشیابی کیفیت عملکرد معلمان در محیط یادگیری الکترونیکی: یک طرح روش‌های پژوهش آمیخته

زارع, زهره; صالحی, کیوان; جوادی‌پور, محمد

doi:10.22054/jem.2025.75307.3489

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ارزشیابی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

² نویسنده مسئول، دانشیار گروه برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.22054/jem.2025.75307.3489

چکیده

با گسترش آموزش برخط، ایجاد نظام ارزیابی عملکرد معلمان در محیط یادگیری الکترونیکی یک ضرورت انکارناپذیر است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کیفیت عملکرد معلمان در محیط یادگیری الکترونیکی در آکادمی برنامه‌نویسی یاسان انجام شد. برای این منظور از یک طرح پژوهش روش‌های آمیخته تکراری در سه بخش کیفی، کمّی و کمّی استفاده شد. در بخش اول برای تدوین نظام نشانگرهای ارزشیابی عملکرد معلمان، ازنظرات 11 کارشناسان و مبتنی بر روش نظریه برخاسته از داده‌ها در سطح نظم‌دهی مفهومی استفاده شد. یافته‌ها در این بخش به شناسایی 116 نشانگر و طبقه‌بندی آن در قالب 19 ملاک و 5 عامل (ارتباطی، آموزشی، فردی، آموزشی و سازمانی) منجر شد. در بخش دوم، ابزارهای موردنیاز در سه نسخه والد، مشاور و فراگیر، تدوین شد. در بخش سوم، کیفیت عملکرد تمامی 151 معلم موسسه، مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌های برآمده از دیدگاه والدین، مشاوران و فراگیران نشان می‌دهد که به ترتیب کیفیت عملکرد معلمان در سطوح مطلوب، نسبتاً مطلوب و مطلوب قرار دارد. همچنین تفاوت معناداری بین عملکرد دبیران دوره عمومی و دوره کاربردی مشاهده نگردید. این پژوهش چارچوبی باکیفیت برای ارزیابی عملکرد معلمان ارائه کرد و سه ابزار با ویژگی‌های روان‌سنجی مناسب طراحی نمود. همچنین، آشکارسازی وضعیت موجود آکادمی یاسان می‌تواند در تصمیم‌سازی برای بهبود عملکرد معلمان نقش مؤثری ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluating Teacher Performance Quality in e-Learning Environments: A Mixed-Methods Research Design

نویسندگان [English]

Zohreh Zare ¹
Keyvan Salehi ²
Mohammad Javadipour ²

¹ MA in Educational Evaluation, University of Tehran, Tehran, Iran.

² Associate Professor, Department of Educational & Curriculum Planning, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

The expansion of online education has rendered the establishment of a robust teacher performance evaluation system for e-learning environments an undeniable necessity. This study aimed to evaluate the quality of teacher performance within the e-learning environment of Yasan Programming Academy. An iterative mixed-methods research design was employed, comprising three distinct phases: qualitative phase, quantitative phase, and quantitative phase. During the initial qualitative phase, drawing upon the insights of 11 experts and utilizing the grounded theory method at the conceptual ordering stage, 116 indicators were identified. These indicators were subsequently classified into 19 criteria and further organized within 5 overarching factors: communicative, educational, individual, professional, and organizational. During the initial quantitative phase, three distinct evaluation instruments were developed for parents, consultants, and learners. In the subsequent quantitative phase, the performance quality of all 151 instructors within the institute was comprehensively assessed. The findings indicated that the quality of teacher performance, from the perspectives of parents, consultants, and learners, was at desirable, relatively desirable, and desirable levels, respectively. Furthermore, no significant difference was observed between the performance of instructors teaching general courses and those teaching applied courses. This study yielded a high-quality framework for evaluating teacher performance and designed three instruments with robust psychometric properties. Furthermore, by elucidating the current state of teacher performance at Yasan Academy, the findings provide a significant evidence base to inform strategic decision-making aimed at its enhancement.

کلیدواژه‌ها [English]

evaluation criteria and indicators
e-learning environment
teacher performance evaluation
mixed-methods research

مراجع

اسدی یونسی، محمدرضا، خاکسار ازغندی، عبدالله، و قاسمی، سید علیرضا. (1403). اعتباریابی مقیاس صمیمیت غیرکلامی معلم در کلاس درس. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 15(58)، 159-189. https://doi.org/10.22054/jem.2025.77717.3521

احمدی، ‌روشن، زارعی‌زوارکی، ‌اسماعیل، نوروزی، ‌داریوش، دلاور، ‌علی و درتاج، ‌فریبرز. (1395). بررسی وضعیت موجود صلاحیت‌های فناورانه دانشجو معلمان بر اساس استانداردهای یونسکو. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 32(10)، 1–13. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1377089

اسدی‌حوزیان، شهلا، شریعتی، عبدالعلی، حقیقی، شایسته، لطیفی، سید محمود و شینی‌جابری، پریسا. (1393). بررسی تأثیر آموزش و ارزشیابی بالینی به روش پورت فولیو بر میزان رضایتمندی دانشجویان پرستاری: یک مطالعه کارآزمایی بالینی. مجله بالینی پرستاری و مامایی، 3(3)، 70–79. https://civilica.com/doc/1329332.

بابائی، مظهر، روحانی، نارین، و دیجور، فاطمه‌. (1403). واکاوی ارزیابانه اعضای هیئت‌علمی از «عوامل پنهان مؤثر در ذهنیت اساتید بر ارزشیابی‌های دانشجویان». فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 15(56)، 131-168. https://doi.org/10.22054/jem.2024.74822.3480

بازرگان، عباس. (1398). ارزشیابی آموزشی، مفاهیم، الگوها، فرایند عملیاتی. سمت.

دانشور، میترا و مهرمحمدی، محمود. (1392). صلاحیت‌های موردنیاز مدرسان آموزش و یادگیری الکترونیکی. نشریه دانشگاهی یادگیری الکترونیکی (مدیا)، 4(3)، 10–19. https://civilica.com/doc/255245.

دولتی، علی‌اکبر، جمشیدی، لاله، و امین بیدختی، علی‌اکبر. (1395). ویژگی‌های بایسته معلمان در بهبود فرآیند یاددهی- یادگیری مدارس هوشمند. آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، 9(34)، 77-96. https://sanad.iau.ir/Journal/jinev/Article/972634

زارع، زهره، صالحی، کیوان، و جوادی‌پور، محمد. (1402). طراحی نظام نشانگرهای سنجش عملکرد مربیان در محیط‌های یادگیری الکترونیکی. پژوهش‌های آموزش و یادگیری، 20 (1)، 64-78. https://doi.org/10.22070/tlr.2023.16838.1338

زارعی، محمدامین و الله کرمی، آزاد. (1401). شناسایی مؤلفه‌های شایستگی معلمان و ارائه چارچوبی جهت ارزشیابی آنان. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 16(56)، 91–104. https://www.jiera.ir/article_148908.html

زین‌آبادی، حسن‌رضا، صالحی، کیوان، و پرند، کورش. (1386). دختران و آموزش فنی‌حرفه‌ای. زن در توسعه و سیاست، 5(2)، 129-164. https://jwdp.ut.ac.ir/article_27011.html

سراجی، فرهاد و عطاران، محمد. (1390). یادگیری الکترونیکی (مبانی، طراحی، اجرا و ارزشیابی). انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.

صالحی، کیوان (1394). درآمدی بر پژوهش‌نگاری، تهران: انتشارات سازمان سنجش آموزش کشور.

عبدالهی، بیژن، دادجوی توکلی، عطیه و یوسلیان، غلامعلی. (1393). شناسایی و اعتبارسنجی شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان اثربخش. نوآوری‌های آموزشی، 13(49)، 25–48.

عسگری‌باجگرانی، محبوبه، شـائمی، علی و علامـه، محسن. (1393). مطالعه رضایتمندی از دوره یادگیری الکترونیکی با تأکید بر ویژگی‌های مدرس موفق از دیدگاه دانشجویان دوره‌های آموزش الکترونیکی، مطالعه موردی: دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی. دانشگاه پیام نور.

قربانخانی، مهدی و صالحی، کیوان. (1396). بازنمایی ویژگی‌های استادان موفق آموزش مجازی در نظام آموزش عالی ایران ازنظر اساتید و دانشجویان: مطالعه‌ای با روش پدیدارشناسی. فناوری آموزش، 11(4)، 327–347. https://doi.org/10.22061/tej.2017.683

Abdollahi, B., Dadjoy Tookli, A., & Yuseflian, G. (2014). Identifying and validating the professional competencies of effective teachers. Educational Innovations, 13(49), 25–48. [In Persian]

Ahmadi, R., Zarei Zavaraki, E., Noroozi, D., Delavar, A., & Dortaj, F. (2016). Investigating the current state of student-teachers' technological competencies based on UNESCO standards. Research in Educational Systems, 32(10), 1–13. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1377089 [In Persian]

Al Rawashdeh, A. Z., Mohammed, E. Y., Al Arab, A. R., Alara, M., & Al-Rawashdeh, B. (2021). Advantages and Disadvantages of Using e-Learning in University Education: Analyzing Students’ Perspectives: EJEL. Electronic Journal of E-Learning, 19(3), 107–117. https://doi.org/10.34190/ejel.19.3.2168

Arkorful, V., & Abaidoo, N. (2015). The Role of E-Learning, Advantages and Disadvantages of Its Adoption in Higher Education. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning, 12, 29–42. https://www.itdl.org/Journal/Jan_15/Jan15.pdf#page=33

Arnoldus, T., & Louw, A. (2022). Lecturer Development and E-Learning Evaluation: A Point of Departure.

Asadi Hoojazan, S., Shariati, A., Haghighat, S., Latifi, S. M., & Shini Jaberi, P. (2014). Investigating the effect of clinical education and evaluation using the portfolio method on the satisfaction of nursing students: A clinical trial study. Clinical Journal of Nursing and Midwifery, 3(3), 70–79. https://civilica.com/doc/1329332 [in Persian]

Asadi Younesi, M. R., Khaksar Azghandi, A., & Ghasemi, S. A. (2024). Validation of the teacher's nonverbal intimacy scale in the classroom. Quarterly of Educational Measurement, 15(58), 159-189. https://doi.org/10.22054/jem.2025.77717.3521 [In Persian]

Asgari Bajgerani, M., Shaemi, A., & Allameh, M. (2014). A study of satisfaction with e-learning courses with an emphasis on the characteristics of a successful instructor from the perspective of e-learning students, case study: Kharazmi University. [In Persian]

Babaee, M., Ruhani, N., & Dijoor, F. (2024). An evaluative analysis by faculty members of "hidden factors affecting professors' mindset in student evaluations". Quarterly of Educational Measurement, 15(56), 131-168. https://doi.org/10.22054/jem.2024.74822.3480 [In Persian]

Bazargan, A. (2019). Educational evaluation: Concepts, models, operational process. SAMT. [In Persian]

Bigatel, P. M., Ragan, L. C., Kennan, S., May, J., & Redmond, B. F. (2012). The identification of competencies for online teaching success. Journal of Asynchronous Learning Networks, 16(1), 50–77. https://doi.org/10.24059/olj.v16i1.215

Danshvar, M., & Mehrmohammadi, M. (2013). Required competencies for e-learning instructors. *Academic Journal of e-Learning (Media), 4*(3), 10–19. https://civilica.com/doc/255245 [in Persian]

Darling-Hammond, L. (2015). Can value added add value to teacher evaluation? Educational Researcher, 44(2), 132–137. http://dx.doi.org/10.3102/0013189X15575346

Donaldson, M. L. (2016). Teacher Evaluation Reform: Focus, Feedback, and Fear. Educational Leadership, 73(8), 72–76.

Dowlati, A. A., Jamshidi, L., & Amin Bidakhti, A. A. (2016). Desirable characteristics of teachers in improving the teaching-learning process in smart schools. Education and Evaluation (Educational Sciences), 9(34), 77-96. https://sanad.iau.ir/Journal/jinev/Article/972634 [in Persian]

Ghorban Khani, M., & Salehi, K. (2017). Representation of the characteristics of successful virtual professors in the Iranian higher education system from the perspective of professors and students: A phenomenological study. Educational Technology, 11(4), 327–347. https://doi.org/10.22061/tej.2017.683 [In Persian]

Ginting, H., Mahiranissa, A., Bekti, R., & Febriansyah, H. (2020). The effect of outing Team Building training on soft skills among MBA students. The International Journal of Management Education, 18(3), 100423. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ijme.2020.100423

Gliem, J., & Gliem, R. (Eds.). (2003). Calculating, interpreting, and reporting Cronbach’s alpha reliability coefficient for Likert-type scales. Midwest Research-to-Practice Conference in Adult, Continuing and Community Education. https://hdl.handle.net/1805/344

Huntly, H. (2008). Teachers’ Work: Beginning Teachers’ Conceptions Of Competence. The Australian Educational Researcher, 35(1), 125-145. https://doi.org/10.1007/BF03216878

Koster, B., Brekelmans, M., Korthagen, F., Wubbels, T., Bob, K., Brekelmans, M., Korthagen, F., & Wubbels, T. (2005). Quality requirements for teacher educators. Teaching and Teacher Education, 21(2), 157–176. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.tate.2004.12.004

Romero, S., Camargo, G., Garcia, K., Medina, C., Hernandez, I., & Grimaldo, J. (2022). Analysis of the students’ appreciation of teaching as a tool for managing educational processes. Procedia Computer Science, 203, 537–543. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.07.076

Salehi, K. & Golafshani, N. (2010). Commentary: Using Mixed Methods in Research Studies-an Opportunity with Its Challenges. International Journal of Multiple Research Approaches, 4(3), 186–191. https://doi.org/10.5172/mra.2010.4.3.186

Salehi, K. (2015). An introduction to research mapping. Organization for Educational Research and Assessment (Sanjesh) Publications. [In Persian]

Seraji, F., & Attaran, M. (2011). E-learning (Foundations, design, implementation and evaluation). Bu-Ali Sina University Press. [In Persian]

Serpa, S. & Sá, M. J. S. (2020). The global crisis brought about by SARS-CoV-2 and its impacts on educa- tion: An overview of the Portuguese panorama. Science Insights Education Frontiers, 5, 525–530. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3565613.

Songkram, N. (2015). E-learning System in Virtual Learning Environment to Develop Creative Thinking for Learners in Higher Education. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 174, 674–679. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.600

Wu, Z. (2018). Evaluation Indicator System. In: Intelligent City Evaluation System. Strategic Research on Construction and Promotion of China’s Intelligent Cities. Springer, Singapore. https://doi.org/https://doi.org/10.1007/978-981-10-5939-1_4

Zainabadi, H. R., Salehi, K., & Parand, K. (2007). Girls and technical-vocational education. Women in Development and Politics, 5(2), 129-164. https://jwdp.ut.ac.ir/article_27011.html [In Persian]

Zare, Z., Salehi, K., & Javadipour, M. (2023). Designing a system of performance assessment indicators for instructors in e-learning environments. Research in Teaching and Learning, 20(1), 64-78. https://doi.org/10.22070/tlr.2023.16838.1338 [In Persian]

Zarei, M. A., & Allahkarami, A. (2022). Identifying the components of teacher competence and presenting a framework for their evaluation. Research in Educational Systems, 16(56), 91–104. https://www.jiera.ir/article_148908.html [In Persian]

فصلنامه اندازه گیری تربیتی

ارزشیابی کیفیت عملکرد معلمان در محیط یادگیری الکترونیکی: یک طرح روش‌های پژوهش آمیخته

مراجع

مراجع

دوره 16، شماره 61
مهر 1404
صفحه 31-62

ارزشیابی کیفیت عملکرد معلمان در محیط یادگیری الکترونیکی: یک طرح روش‌های پژوهش آمیخته

مراجع

مراجع

دوره 16، شماره 61مهر 1404صفحه 31-62

دوره 16، شماره 61
مهر 1404
صفحه 31-62