آینده‎پژوهی اقدام‎گرا؛ بررسی تطبیقی آینده‎پژوهی و اقدام‎پژوهی با تاکید برکاربرد ترکیبی آنها در پژوهش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

آینده‎پژوهیحوزه‌ای است که موضوعات گوناگونی را در بر می­گیرد و علی رغم تفاوت‌های متعددی که با اقدام‎پژوهی دارد، می‎توان در برخی زمینه‌های سیاسی، سازمانی، فردی، جهانی مشترکاتی بین این دو مشاهده نمود. در این راستا پس از بررسی نقاط اشتراک و افتراق آینده‎پژوهی و اقدام‎پژوهی، مطالعات انجام شده در این زمینه بازبینی شده و تلاقی  آینده‎پژوهی و اقدام‎پژوهی مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس با ارزیابی فرایندهای بنیادین موجود در حوزه تلاقی آینده‎پژوهی و اقدام‎پژوهی، جنبه‎های این تلاقی در قالب توجه بر تغییر اجتماعی، توانمندسازی، گرایش به‎سوی کل افراد و انسانی شدن، روش‌های کسب اطلاع و اخلاق معرفی می‎شوند و در نتیجه تبیین می‌شود اگرچه آینده‎پژوهی و اقدام‎پژوهی هستی شناسی خاص خود را دارند و منحصر به فرد می‌باشند، در عین حال این دو نشان‎دهنده دوره‎های مختلف در یک سفر مشترک هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Action oriented Futures studies; A comparative study of Futures studies and Action research emphasizing their mixed application in research

نویسندگان [English]

  • zohreh dehdashti 1
  • Elahe Shiezade 2
1 Professor, Department of Business Management, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
2 PhD student in Business Management, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Action oriented Futures studies;
A comparative study of Futures studies and Action research emphasizing their combined application in research

Abstract
Futures studies is the field that encompasses a variety of objectives, and despite the many differences with action research, each one of them have unique methodology, it can be seen some common aspect across a number of domains: political, organizational, grassroots, global and individual. In this regard, after examining the point of presences and differences between futures studies and action research, the studies in this field have been reviewed and the confluence of futures studies and action research has been considered. After radical processes evaluation in the field of futures studies and action research involve social change, empowerment, humanization, ways of knowing and ethics. Accordingly, it is explained that although futures studies and action research have their own ontologies, they are represented different periods in a common journey.

Keywords: Futures studies, Action research, Action oriented Futures studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Futures Studies
  • action research
  • Action oriented Futures studies
ایرانى، یوسف؛ بختیاری، ابوالفضل. (1382). روش تحقیق عملى (اقدام پژوهى)، چاپ اول، تهران، لوح زرین.
دانایى فرد، حسن؛ الوانی، سیدمهدى؛ آذر، عادل. (1383). روش شناسى پژوهش کیفى در مدیریت: رویکردى جامع، چاپ اول، تهران، صفار.
زندوانیان ، احمد؛ عیسوی، محسن؛ جعفری احمدآبادی، حسن. (1390). مطالعه بنیادهای فلسفی روش تحقیق اقدام‎پژوهی. عیار پژوهش در علوم انسانی، 3 (1)، 144-123.
عابدی، احمد؛ شواخی، علیرضا؛ جعفری هرندی، بتول. (1386). روش‌شناسی اقدام‌پژوهی و کاربرد آن در پژوهش‌های علوم رفتاری، نشریه روش شناسی علوم انسانی. شماره 51، 89-71.
محروق، فاطمه؛ خوشکار ، امیرعباس. (1393). آینده­پژوهی، سناریونویسی و بایسته‌های درک پیچیدگی محیط بین الملل در پژوهش‌های روابط بین الملل، تهران، سومین همایش ملی آینده‎پژوهی.
Amara, R. (1981). The futures field: searching for definitions and boundaries. The Futurist, 15(1), 25-29.
Amara, R. (1984). New directions for futures research—setting the stage. Futures, 16(4), 401-404.
Baskerville, R., & Pries-Heje, J. (1999). Grounded action research: a method for understanding IT in practice. Accounting, Management and Information Technologies, 9(1), 1-23.
Bell, W. (1997). Foundations of futures studies, volume 1: history, purposes, and knowledge. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers.
Bezold, C., & Hancock, T. (1993). An Overview of the Health Futures Field for the WHO Heath Futures Consultation. Retrieved from Geneva, IN: Ann Taket, Heath Futures in support of health for all, report of an international consultation convened by the World Heath Organisation, 69-91.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education: London: Routledge.
Dator, J. (1983). The 1982 Honolulu electronic town meeting. The Future of Politics: Governance, Movements and World Order, 211-220.
Dator, J. (1997). Future Studies as applied Knowledge. Sustainable Global Communities in the Information Age. Visions from Futures Studies.
Earl, S.; Feidman, A. (2002) "The superiority of action research". British Journal of Clinical Governance, 7(2): 132 – 135
Floyd, J. (2012). Action research and integral futures studies: A path to embodied foresight. Futures, 44(10), 870-882.
Gordon, T. J. (1992). The methods of futures research. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 522(1), 25-35.
Hagevik, R., Aydeniz, M., & Rowell, C. G. (2012). Using action research in middle level teacher education to evaluate and deepen reflective practice. Teaching and Teacher Education, 28(5), 675-684.
Hayward, P. (2004). Futures studies as a catalyst for change. Futures, 36(5), 611-616.
Heron, J., & Reason, P. (2006). The practice of co-operative inquiry: Research ‘with’rather than ‘on’people. Handbook of action research, 2, 144-154.
Hicks, D. (2002). Teaching about global issues, the need for holistic learning. Lessons for the Future, the Missing Dimension in Education, 98-108.
Inayatullah, S. (1990). Deconstructing and reconstructing the future: Predictive, cultural and critical epistemologies. Futures, 22(2), 115-141.
Inayatullah, S. (1998). Causal layered analysis: Poststructuralism as method. Futures, 30(8), 815-829.
Inayatullah, S. (2001). Questioning the Future: An Anticipatory Action Learning Guide for Transforming Organizations: Queensland University of Technology. The Communication Centre.
Inayatullah, S. (2002). Causal layered analysis: unveiling the future. Questioning the Future: Futures Studies, Action Learning and Organizational Transformation, Tamkang University Press, Taipei.
Inayatullah, S. (2006). Anticipatory action learning: Theory and practice. Futures, 38(6), 656-666.
Jungk, R., & Müllert, N. (1987). Future Workshops: How to create desirable futures: Institute for Social Inventions London.
Kuosa, T. (2011). Evolution of futures studies. Futures, 43(3), 327-336.
Lempert, R. J. (2003). Shaping the next one hundred years: new methods for quantitative, long-term policy analysis: Rand Corporation.
Lincoln, Y. S., Lynham, S. A., & Guba, E. G. (2011). Paradigmatic controversies, contradictions, and emerging confluences, revisited. The Sage handbook of qualitative research, 4, 97-128.
Lincoln, Y., & Guba, E. (2000). Paradigmatic controversies. contradictions. and emerging confluences. In, NK Densin & YS Lincoln. (Eds). Handbook of'qualitative research: Thousand Oaks, CA: Sage.
List, D. (2005). Scenario network mapping: the development of a methodology for social inquiry: University of South Australia.
List, D. (2006). Action research cycles for multiple futures perspectives. Futures, 38(6), 673-684.
Macken, J. (1999). New learning curve sends planners back to the future. Australian Financial Review-Weekend (December 31–January 3), 2-3.
Mannermaa, M. (1991). In search of an evolutionary paradigm for futures research. Futures, 23(4), 349-372.
Marien, M. (2002). Futures studies in the 21st century: a reality-based view. Futures, 34(3-4), 261-281
Markley, O. (2011). Research and action toward the upside of down. Journal of Futures Studies15(3), 145-174.
Mertler, C. A. (2008). Action research: Teachers as researchers in the classroom: Sage.
Nováky, E. (2006). Action oriented futures studies in Hungary. Futures, 38(6), 685-695.
Ramírez, R., & Ravetz, J. (2011). Feral futures: Zen and aesthetics. Futures, 43(4), 478-487.
Ramos, J. M. (2002). Action research as foresight methodology. Journal of Futures Studies, 7(1), 1-24.
Ramos, J. M. (2006). Dimensions in the confluence of futures studies and action research. Futures, 38(6), 642-655.
Reason, P., & Bradbury, H. (2001). Handbook of action research: Participative inquiry and practice: Sage.
Sardar, Z. (1993). Colonizing the future: the ‘other’dimension of futures studies. Futures, 25(2), 179-187.
Scharmer, C., & Senge, P. (2000). Community Action Research: Sage Publications, California, USA.
Schultz, W. (1988). Silences shadows, reflections on futures. J. a. R. Dator, M. (Ed.), Who Cares.
Slaughter, R. (1999). Futures for the third millennium: Enabling the forward view, prospect. New South Wales.
Slaughter, R. A. (2002). Futures studies as a civilizational catalyst. Futures, 34(3), 349-363.
Slaughter, R. A. (2002). New thinking for a New Millennium: The knowledge base of futures studies: Routledge.
Slaughter, R. A. (2003). Futures beyond dystopia: Creating social foresight. Routledge.
Stringer, E. T. (2013). Action research: Sage Publications.
Tapio, P., & Hietanen, O. (2002). Epistemology and public policy: using a new typology to analyse the paradigm shift in Finnish transport futures studies. Futures, 34(7), 597-620.
Torbert, W. (2001). The Practice of Action Inquiry. I Reason & Bradbury (red) 2001, sid. 250-260: London: SAGE Publications INC.
Torbert, W. R. (2004). Action inquiry: The secret of timely and transforming leadership: Berrett-Koehler Publishers.
Weisbord, M. R., Weisbord, M., & Janoff, S. (2000). Future search: An action guide to finding common ground in organizations and communities: Berrett-Koehler Publishers.