اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری بر پیشرفت تحصیلی: پژوهش فراتحلیلی با تأکید بر نقش تعدیل‌کننده جنسیت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی(نویسنده مسئول

2 دانشیار روانشناسی تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 . استادیار مدیریت آموزشی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

چکیده

در طول دو دهه اخیر محققان زیادی به بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری بر پیشرفت تحصیلی فراگیران در قالب تحقیقات آزمایشی یا نیمه آزمایشی پرداخته‌اند که نتایج متفاوتی به دست آمده است، بنابراین لزوم استفاده از پژوهش فراتحلیل جهت ارائه نتیجه کلی احساس می‌شود. هدف: این پژوهش  با بهره گیری از روش فراتحلیل به ترکیب نتایج کمی حاصل از پژوهش‌های مختلف در مورد روابط علی راهبردهای یادگیری با پیشرفت تحصیلی پرداخته است. روش: جهت نیل به این هدف در پژوهش حاضر از یافته‌های  کمّی 28 پژوهش استفاده شد که از این مطالعات 53 اندازه اثر محاسبه گردید. مطالعاتی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند از دانشگاه‌ها و مراکز مختلف پژوهشی شامل دانشگاه های شهید رجایی، شهید بهشتی، تربیت معلم تهران، تهران، الزهرا(س)، علامه طباطبائی، تربیت مدرس، شهید چمران اهواز، شیراز، اصفهان، تبریز و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، مرکز اسناد و اطلاعات مدارک علمی ایران و بانک‌های اطلاعاتی SID, noormags, magiran جمع آوری شدند و بعد از بررسی ملاک‌های ورود و خروج، شاخص‏های آماری پژوهش‌های منتخب با نرم افزار CMAویرایش 2 تحلیل شدند. نتایج ترکیبی نشان دادند آموزش راهبردهای یادگیری در هر دو گروه فراگیران دختر و پسر تأثیر معناداری و بزرگی بر پیشرفت تحصیلی آن‌ها داشته است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که جنسیت نقش تعدیل کننده بر روابط بین آموزش راهبردهای یادگیری بر پیشرفت تحصیلی ندارد.  با توجه به نتایج فراتحلیل در مورد اندازه اثر بزرگ آموزش راهبردهای یادگیری بر پیشرفت تحصیلی و نیز مبانی نظری موجود همچون نظریه فرآشناخت و پردازش اطلاعات می‌توان به این نتیجه رسید که آموزش این راهبردها می‌تواند به بهبود شاخص‏های پیشرفت تحصیلی فراگیران کمک کند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Teaching Learning Strategies on Educational Improvement: A Meta-Analytic Study with an Emphasis on the Moderating Role of Gender

نویسندگان [English]

  • elham erfani 1
  • javad mesrabadi 2
  • tagi zavar 3
چکیده [English]

Abstract
Background: Over the past two decades, many researchers have examined the effect of teaching learning strategies on educational improvement of students through experimental and quasi-experimental studies, which yielded different results. Thus, it is essential to use meta-analysis study to resolve discrepancies and present a general result.
Objectives: The present study aims to combine quantitative results from different studies concerning causal relationship between learning strategies and educational improvement.
Methods: To do so, the quantitative findings of 28 researches were used and their effect size was calculated as 53. The studies used in this research were conducted in and collected from different universities and research centers including Shahid Rajaee University, Shahid Beheshti University, Tarbiat Moallem University of Tehran, University of Tehran, Alzahra University, Allameh Tabataba’i University, Tarbiat Modares University, Shahid Chamran University of Ahvaz, University of Shiraz, University of Isfahan, University of Tabriz, Institute of Educational Studies, Iranian Research Institute for Scientific Information and Documentation, and databases of Magiran, Noormags, and SID. After analyzing entry and exit criteria, Statistical indicators of the selected researches were analyzed using CMA version 2.
Results: The combined results showed that teaching learning strategies had a significant effect on the educational improvement of both male and female learners. Therefore, it can be concluded that gender does not have a moderating role on the relationship between teaching learning strategies and educational improvement.
Conclusion: Given the results of the meta-analysis on the large effect size of teaching learning strategies on education improvement, as well as the existing theories such as the theory of metacognition and information processing, it can be concluded that teaching learning strategies can be effective on the indicators of educational improvement of learners.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keyword: Meta-Analysis
  • Learning Strategies
  • Cognitive and Metacognitive Strategies
  • Education Improvement
منابع
پاک مهر، حمیده؛ دهقانی، مرضیه (1389). رابطه باورهای خود کارآمدی و گرایش به تفکر انتقادی دانشجویان تربیت معلم، دهمین همایش انجمن مطالعات برنامه درسی ایران: برنامه درسی تربیت معلم، تهران: 10-11 اسفند ماه.
پاک مهر، حمیده؛ میردورقی، فاطمه (1390). گرایش به تفکر انتقادی: مسیری به سوی موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان فنی و حرفه‌ای، اولین همایش ملی آموزش در ایران 1404، تهران: 8 -9 آبان ماه.
حجازی، الهه؛ موسوی، سید امین؛ برجعلی لو، سمیه (1390). رواسازی، اعتباریابی و تحلیل عاملی سیاهه تمایلات تفکر انتقادی کالیفرنیا در نوجوانان ایرانی، مجله روان‌شناسی، 57 (1): 23-39.
دلاور، علی (1385). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی، ویراست چهارم، تهران: ویرایش.
هرست، وایت (1388). فلسفه آموزش و پرورش: موضوعات اصلی در سنت تحلیلی، ترجمه بختیار شعبانی ورکی، مشهد: انتشارات به نشر.
مایرز، چت (1386) . آموزش تفکر انتقادی، ترجمه خدا یار ابیلی، تهران : انتشارات سمت.
Bernard, R. M., Zhang, D., Abrami, Ph.  C., Sicoly, F., Borokhovski, E. & Surkes, M. A. (2008). Exploring the structure of the Watson–Glaser Critical Thinking Appraisal: One scale or many subscales?. Thinking Skills and Creativity, 3: 15–22.
Billings, D. M. & Halstead, J. A.  (2005). Teachingin nursing: a guide for faculty. Publishing Services Manager.
Ess, Charles (2004). Critical thinking and the Bible in the age of new media. USA: University Press of America.
Endler, N.S., Parker, J.D.A. (1999). Coping Inventory for Stressful Situations (CISS): Manual. 2nd ed. Toronto: Multi-Health Systems.
Facione, P. A. (2000). The Disposition TowardCritical Thinking: Its Character, Measurement and Relationship to Critical Thinking Skill. lnformal Logic, 20(1): 61-84.
Facione, P. A. (2010). Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. USA: Insight Assessment.
Glassner, A., Schwarz, F. & Baruch, B. (2007). What stands and develops between creative and critical thinking? Argumentation?. Thinking Skills and Creativity، 2: 10–18.
Hu, L., Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural  Equation Modeling, 6: 1–55.
Jin, G., Bierma, T. J. & Broadbear, J. (2004(. Critical thinking among environmental health undergraduates and implications for the profession. Journal Environment Health, 67(3): 15-20.
Ku, K. Y. L. (2009). Assessing students’ critical thinking performance: Urging for measurements using multi-response format. Thinking Skills and Creativity, 4: 70–76.
Lyutykh, E. (2009). Practicing critical thinking in an educational psychology classroom. Journal of educational studies, 45(4): 377-391.
Mangena, A. & Chabeli, M. M. (2005). Strategies to overcome obstacle s in the facilitati on of critical thinking in nursing education. Nurse Education Today, 25: 291–298.
Marin, L. M., Halpern, D. F. (2011). Pedagogy for developing critical thinking in adolescents: Explicit instruction produces greatest gains. Thinking Skills and Creativity, 6: 1-13.
Mason، M. (2008). Critical thinking and learning. USA: Blackwell Publishing.
Mok, M. M. C., Flynn, M. (2002). Determinants of students' quality of school life: A path model. Learning Environments Research, 5, 275-300.
Page, D. (2007). Promoting critical thinking skills by using negotiation exercises. Journal of education for business, 82(5): 251-257.
Piaw, Ch. Y. (2010). Building a test to assess creative and critical thinking simultaneously. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2:551–559.
Profetto, M. G. J. (2003). The relationship of critical thinking skills and critical thinking dispositions of baccalaureate nursing students. Journal Advance Nurse, 43(6): 569-577.
Ricketts, J. C. (2003). The Efficacy of Leader ship Development, Critical Thinking Dispositions, and Students Academic Performance on the Critical Thinking Skills of Selected Youth Leaders. Dissertation Presented to the Graduate School of the University of Florida in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy, 
Ricketts, J. C. , Rudd, R. D. (2005). Critical Thinking Skills of Selected Youth Leaders:  the Efficacy of Critical Thinking Disposition, Leaders and Academic Performance, Journal of Agricultural Education, 46 (1): 32-43. 
Stapleton, P. (2011). A survey of attitudes towards critical thinking among Hong Kong secondary school teachers: Implications for policy change. Thinking Skills and Creativity, 6(1): 14–23.