نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مهدیه استبرقی ¹
• ناصر بهروزی ²
• منیجه شهنی ییلاق ³
• علیرضا حاجی یخچالی ⁴

¹ دانشجوی دکتری رشته روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.

² دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.

³ استاد تمام روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.

⁴ Associate Professor, Department of Educational Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran

چکیده

انتشار گسترده تلفن‌های هوشمند چالش‌های جدیدی را در رابطه با پیامدهای روانی استفاده از آن‌ها بر روابط اجتماعی ایجاد کرده است. اصطلاح فابینگ به معنای نادیده گرفتن افراد دیگر و توجه به تلفن همراه در طول ارتباطات بین فردی است. فابینگ می‌تواند در هر زمینه اجتماعی از جمله روابط عاشقانه، محل کار و خانواده رخ دهد. با این حال، در کشور ما تا به امروز، کمترین توجهی به تأثیرات احتمالی فابینگ والدین بر فرزندان نشده است. در این مقاله، مقیاس جدیدی معرفی شده است، که ادراک فرزندان از فابینگ والدین را مورد سنجش قرار می‌دهد. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پایه نهم شهر یزد در سال تحصیلی 1404-1403 بود که تعداد 582 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به مقیاس فابینگ والدین (دینگ و همکاران، 2020)، پرسشنامه احساس تنهایی(راسل، 1996) و پرسشنامه احساس طردشدگی(جوب، 2003) پاسخ دادند. تحلیل‌ها در چند مرحله شامل تحلیل ماده، تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی، روایی محتوا، همگرا و پیش‌بین و محاسبه پایایی انجام شد. نتایج تحلیل آیتم نشان داد تمام آیتم‌ها از کفایت لازم برخوردار هستند. تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که هر دو فرم این مقیاس تک عاملی می‌باشد. تحلیل عاملی تأییدی نیز ساختار تک عاملی این مقیاس را تأیید کرد. روایی محتوایی، همگرا، پیش‌بین و پایایی هر دو فرم پدر و مادر نیز مناسب بود؛ بنابراین مقیاس فابینگ والدین در جامعه نوجوانان ایرانی دارای پایایی و روایی مناسب است و می‌توان از آن به‌عنوان یک ابزار معتبر برای سنجش ادراک نوجوانان از فابینگ والدین استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

• مقیاس فابینگ والدین
• تحلیل عاملی اکتشافی
• تحلیل عاملی تأییدی
• روایی
• پایایی

عنوان مقاله [English]

Factor structure and psychometric properties of the Parental Phubbing Scale

نویسندگان [English]

• mahdieh estabraghi ¹
• Naser Behroozy ²
• Manijeh Shehni yailagh ³
• Alireza Hajiyakhchali ⁴

¹ PhD Student in Educational Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran

² Associate Professor, Department of Educational Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran.

³ Full Professor, Department of Educational Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran.

⁴ دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

چکیده [English]

The widespread distribution of smartphones has created new challenges regarding the psychological consequences of their use on social relationships. The term phubbing refers to the act of ignoring someone in a social context due to their smartphone. Phubbing can occur in any social context, including romantic relationships, the workplace, and family. However, in our country, to date, not the slightest attention has been paid to the possible effects of parental phubbing on children. To fill this gap, this article introduces a new scale that measures children's perceptions of parental phubbing. The research population included all ninth-grade students in Yazd in the academic year 2024-2025, of which 582 students were selected using multistage cluster random sampling. Participants responded to the Parental Phubbing Scale (Ding et al., 2020), the Loneliness Questionnaire (Russell, 1996), and the Feelings of Rejection Questionnaire (Job, 2003). Analyses were conducted in several stages, including item analysis, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, content, convergent and predictive validity, and reliability calculation. The results of item analysis showed that all items were sufficiently reliable. Exploratory factor analysis showed that both forms of this scale were single-factor. Confirmatory factor analysis also confirmed the single-factor structure of this scale. Content, convergent, predictive, and reliability validity of both parent and child forms were also adequate. Therefore, the parental phubbing scale in the Iranian adolescent community has appropriate reliability and validity and can be used as a valid tool to measure adolescents' perceptions of parental phubbing.

کلیدواژه‌ها [English]

• Parental Phubbing Scale
• exploratory factor analysis
• confirmatory factor analysis
• validity
• reliability