نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته روان‌شناسی تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. تهران، ایران.

3 استادیار گروه روش‌ها و برنامه‌های آموزشی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. تهران، ایران.

4 استاد گروه آموزش کودکان استثنائی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. تهران، ایران

چکیده

سنجش اصولی اخلاق با استفاده از ابزارهای معتبر و مناسب بافت وحساس به فرهنگ هر جامعه، همواره مورد توجه روان‌شناسان بوده است. هدف اصلی این پژوهش ساخت و اعتباریابی ابزاری برای سنجش اخلاق از منظر نوجوانان ایرانی بود. روش پژوهش، آمیخته از نوع اکتشافی و مدل تدوین ابزار بود. میدان پژوهش در بخش کیفی کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه اول منطقه چهار آموزش و پرورش شهر تهران و در بخش کمّی، کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه اول شهر تهران بودند. شرکت کنندگان در بخش کیفی پژوهش 77 نفر(49 دختر، 28 پسر) از بین دانش آموزان مقطع متوسطه‌ی اول بودند. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از روش گروه‌های کانونی انجام شد. نمونه پژوهش در بخش کمی شامل تعداد 1823 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه اول مناطق 4، 2،3، 16 و 11 شهر تهران بودند که به روش چند مرحله ای انتخاب شدند.
در بخش کیفی پس از انجام تحلیل کیفی مصاحبه‌ها به روش کلایزی مشخص شد نوجوانان ایرانی اخلاق را در هفت مقوله تعریف می‌کنند که عبارتند از: عدالت، مراقبت، عاملیت اخلاقی، حساسیت اخلاقی، مسئولیت اخلاقی، انگیزش اخلاقی و ارزش‌های فردی. با استفاده از یافته‌‌های کیفی ، نسخه اولیه مقیاس اخلاق ساخته شد و پس از اجرای مقدماتی، به منظور بررسی روایی و پایایی روی نمونه‌ی اصلی پژوهش اجرا شد.
روایی محتوایی مقیاس با استفاده از نظر متخصصان و با در نظر گرفتن شاخص CVR و مقدار 91/0 تایید شد. روایی ملاکی با اجرای همزمان پرسشنامه همدلی دیویس(1983) و بررسی ضرایب همبستگی دو پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی مرتبه دوم و همچنین میانگین واریانس استخراج شده (AVE) مورد تایید قرار گرفت. پایایی ابزار با استفاده از روش همسانی درونی و آلفای کرونباخ (87/0) و آزمون‌ پایایی ترکیبی برای مولفه‌ها از 72/0 تا 87/0 مورد تایید است. بر اساس نتایج این پژوهش، این مقیاس برای سنجش سازه اخلاق در نمونه‌های ایرانی از پایایی و روایی مناسبی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Construction and Validation of Iranian Adolescents’ Morality scale

نویسندگان [English]

  • Marzieh Saviz 1
  • Elaheh Hejazi 2
  • Keyvan Salehi 3
  • Gholamali Afrooz 4

1 Faculty of education and psychology- university of Tehran

2 Associate Professor, Faculty of Psychology and Educational Sciences , University of Tehran

3 University of Tehran

4 faculty of psychology and education, university of Tehran

چکیده [English]

Morality is recognized as a context and culture dependent concept and the correct measurement of morality by means of valid and appropriate instruments of the related context and culture has always been the focus of psychologists. The main purpose of this study was to develop a scale for assessing morality in Iranian adolescents and to validate this scale. The research method was a mixed method and the design was exploratory and tool development. The research sample in the quantitative section consisted of 1823 first grade male and female students in districts 4, 2, 3, 16 and 11 of Tehran who were selected by multistage sampling.
In the qualitative section after the qualitative analysis of the interviews, it was determined that Iranian adolescents define ethics in seven categories: justice, care, moral agency, moral sensitivity, moral responsibility, moral motivation, and personal values. Using qualitative findings, the moral tool was constructed and after preliminary implementation, the validity and reliability of the original sample was assessed.
The content validity of the scale was confirmed by experts and with CVR index of 0.91. The criterion validity was assessed by running the Davies Empathy Questionnaire (1983) and the correlation coefficients of the two questionnaires. The construct validity was confirmed by second-order factor analysis as well as the mean variance extracted (AVE). The reliability of the instrument was confirmed by internal consistency and Cronbach's alpha coefficients (0.87) and composite reliability test for components ranged from 0.72 to 0.87. According to the results of this study, the instrument of moral development of adolescents for measuring this construct in Iranian samples has good reliability and validity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Morality
  • Iranian Adolescents morality scale
  • validity
  • reliability