فصلنامه اندازه گیری تربیتی

چکیده پژوهش حاضر با هدف استانداردسازی پرسشنامۀ آموزش ترغیبی و بررسی رابطۀ آن با باورهای هوشی و عملکرد تحصیلی دانش‏آموزان دورۀ متوسطۀ شهر کاشمر انجام شد. جامعه پژوهش عبارت بود از کلیۀ دانش‏آموزان دختر و پسر دورۀ متوسطۀ شهر کاشمر که در سال تحصیلی 89- 1388 مشغول به تحصیل بوده‏اند. نمونه‌ی آماری نیز شامل 540 نفر از دانش‏آموزان (270 دختر و 270 پسر) بود که با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب شدند. بدین ترتیب که ابتدا شهر کاشمر به سه حوزۀ جغرافیایی (شمال، جنوب و مرکز) تقسیم شد. سپس، از هر حوزه چهار مدرسه و از هر مدرسه سه کلاس و سرانجام از هر کلاس 15 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش عبارت بودند از (الف) پرسشنامۀ آموزش ترغیبی(آموس، پورکی و توبیاس1984؛ تجدید نظر شده 1990 ؛ شو، 2003) و (ب) پرسشنامۀ باورهای هوشی (ذبیحی حصاری، 1384). از معدل نمرات دانش‏آموزان در دروس مختلف نیز به‏عنوان شاخص عملکرد تحصیلی آنان استفاده شد. داده‏ها با استفاده از آزمون تحلیل رگرسیون گام به‏گام، همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس یک‏طرفه وآزمون tموردتجزیه‏وتحلیل قرارگرفت.نتایج نشان‏دادکه(الف) پرسشنامۀ‏آموزش ترغیبی ازروایی و پایایی بالایی برخوردار است؛(ب)مؤلفه‏های افزایشی و ذاتی از باورهای هوشی و مؤلفه‏های ملاحظه، حوصله، مهارت و تعهد از آموزش ترغیبی بهترین پیش‏بینی‏ کننده‏های عملکرد تحصیلی بودند؛ (ج) بین مؤلفه‏های آموزش ترغیبی و باورهای هوشی رابطۀ معناداری وجود دارد؛ و (د) بین باورهای هوشی و عملکرد تحصیلی رابطۀ معناداری وجود دارد. این نتایج می‏تواند کاربردهایی برای آموزش و یادگیری اثربخش داشته باشد که در مقالۀ حاضر به آن پرداخته خواهد شد.
 
 

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی روایی عاملی و پایایی پرسشنامه ادراک از کلاس است. این پرسشنامه توسط فراسر، مک روبین، و فیشر (1996)  ساخته شده است.به همین منظور به طور تصادفی 830 دانش آموز دختر و پسر از بین دبیرستان­های سطح شهر تهران، انتخاب شدند. برای بررسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرانباخ و برای تعیین روایی عاملی آن از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی استفاده شد. همسو با نتایج پژوهش فراسر، فیشر، مک روبین (1996)و درمن(2009) مطالعه حاضر نشان داد که این پرسشنامه از همسانی درونی قابل قبولی برخوردار است و ضرایب آلفای کرانباخ در زیر مقیاس­های آن بین 79/0 تا 90/0 است. همچنین نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی مؤید آن است که ساختار پرسشنامه برازش قابل قبولی با داده ها دارد و کلیه شاخص‏های نیکویی برازش، مدل را تایید می­کنند. بنابراین،این پرسشنامه می­تواند ابزار مناسبی برای ارزیابی ادراک دانش­آموزان از محیط کلاس باشد.

چکیده زمینه: در مطالعات باورهای معرفت شناختی، معمولاً پرسشنامه شومر مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، بسیاری از پژوهشگران سؤال‏هایی را درباره مناسب بودن این ابزار مطرح کرده‏اند. هدف:پژوهش حاضر با هدف بررسی پایایی و ساختار عاملی پرسشنامه باورهای معرفت شناختی شومر (1990) انجام شد. روش پژوهش: در ابتدا این پرسشنامه به زبان فارسی برگردانده شد. پس از ترجمه دوباره به زبان انگلیسی و مطابقت با پرسشنامه اصلی، شکاف‏های موجود در ترجمه شناسایی و اصلاح شدند. در نهایت پس از اجرای مقدماتی و رفع اشکالات، پرسشنامه نهایی بر دانشجویان گروه نمونه که شامل 518 نفر از دانشجویان رشته‏های مختلف دانشگاه پیام نور مرکز تبریز بودند (به تفکیک 302 دانشجوی علوم انسانی و 216 دانشجوی علوم پایه) اجرا شد. یافته‏ها: نتایج محاسبات آلفای کرانباخ نشان داد که هیچ کدام از ضرایب پایایی خرده مقیاس‏ها در حد قابل قبول نیستند. بنابراین، در این پژوهش برای بررسی روایی سازه از تحلیل عاملی برای رسیدن به ساختار عاملی مناسب استفاده شد. قبل از تحلیل عاملی داده‏ها، همسانی درونی برای 63 سؤال پرسشنامه محاسبه شد و 11 سؤال به دلیل همبستگی منفی نمره سؤال -کل آزمون و 16 سؤال به علت همبستگی کمتر از 1/0 نمره سؤال – کل آزمون، جمعاً 27 سؤال از تحلیل‏های بعدی حذف شدند. با استفاده از روش مؤلفه‏های اصلی، تحلیل عاملی بر روی 36 سؤال باقی مانده انجام گرفت. بررسی نمودار اسکری تحلیل اولیه، راه حل دوعاملی را نشان داد. سپس برای دستیابی به ساختار دوعاملی، تحلیل مؤلفه‏های اصلی با روش چرخش پروماکس انجام شد. 20 سؤال به علت بار عاملی کمتر از 35/0 و یا به دلیل بار معنادار و مساوی بر روی بیش از یک عامل در چندین چرخش حذف شدند و در نهایت تحلیل نهایی بارگذاری 16 سؤال باقی مانده را بر روی دوعامل نشان داد. این دو عامل براساس محتوای سؤال‏های تحت‏پوشش«دانش ساده/قطعی»و«یادگیری سریع/ثابت» نامگذاری شدند. نتیجه‏گیری:محاسبه ضریب آلفای کرانباخ نشان داد که پایایی دو عامل به دست آمده در پژوهش حاضر در سطح قابل قبول می‏باشد.
 
 

چکیده هوش معنوی به عنوان مجموعه‌ای سازگار از ظرفیت‌های روانی مبتنی بر جنبه‌های غیرمادی و متعالی واقعیت، به خصوص آنها که وابسته به طبیعت وجود شخصی، معنای شخصی، تعالی و حالت‌های گسترش‌یافته‌ی معنویت می‌باشند، تعریف شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی کارآیی نسخه‌ی فارسی شدۀ مقیاس هوش معنوی کینگ (2008) برای استفاده در فرهنگ ایرانی و مقایسه‌ی هوش معنوی در بین دانشجویان دانشگاهها، طلبه‌های حوزه‌ی علمیه دینی و هنرمندان آموزشگاههای هنری بود تا از این طریق تأثیر زمینه‌ی تحصیلی و علائق افراد بر میزان هوش معنوی آنان مورد کنکاش قرار گیرد. بدین منظور، مقیاس هوش معنوی کینگ (2008) به 304 نفر (168 دختر و 136 پسر) از دانشجویان رشته‌های مختلف دانشگاهی، طلبه‌های حوزه‌ی علمیه دینی و هنرجویان آموزشگاههای هنری ارائه شد. نتایج بدست آمده از بررسی شاخص‌های روان‌سنجی مقیاس هوش معنوی حکایت از کارآیی مقیاس مذکور در سنجش هوش معنوی داشتند. تنها در خرده مقیاس گسترش خودآگاهی تفاوت‌های سه گروه معنادار بود، بطوری که طلبه‌های دینی در مقایسه با دانشجویان و هنرمندان نمرات بالاتری کسب کردند. بررسی‌ تفاوت‌های جنسیتی در متغیرهای پژوهش نشان داد که میانگین نمرات پسران در گسترش خودآگاهی بیشتر از میانگین نمرات دختران بود. در ابعاد معناسازی شخصی، آگاهی متعالی و تفکر وجودی نقادانه تفاوت معناداری بین پسران و دختران مشاهده نگردید. به این ترتیب مقاله‌ی حاضر مهرختام بر خود می‌زند

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف سنجش و ارزشیابی دوره آموزش الکترونیکی رشته مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی صورت گرفته است. روش: با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند، از جامعه آماری دانشجویان و آموزشیاران دوره آموزش الکترونیکی رشته مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی نمونه‏ای به حجم 61 نفر انتخاب شدند. با استفاده از چک لیستی که توسط نویسندگان مقاله حاضر و با بهره گیری از تجارب جهانی تهیه شد، مؤلفه‏های دوره آموزش‏الکترونیکی رشته مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی مورد سنجش و ارزشیابی قرار گرفت. داده‏های حاصل با استفاده از آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‏ها: نتایج بیانگر آن بود که برنامه آموزش الکترونیکی رشته مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی براساس اهداف و معیارهای از پیش تعیین شده، در حد نسبتاً مطلوب قرار دارد.

چکیده تحقیق حاضر به منظور ساخت پرسشنامه ایرانی ارزشیابی دانشجویان از کیفیت آموزشی (ISEEQ)[1] استادان و سنجش اعتبار و پایایی آن اجراء گردید. برای نیل به هدف تحقیق 962 دانشجو از دانشگاه‏های دولتی شهر تهران در رشته های علوم انسانی انتخاب و ISEEQ را تکمیل نمودند. اعتبار پرسشنامه با استفاده از تحلیل عوامل بررسی و براین اساس 10 عامل استخراج گردید. این عوامل با توجه به مبانی نظری تحقیق و محتوای سؤالات قرار گرفته روی عوامل تحت عناوین توانایی علمی،پویایی و علاقه‏مندی، تقویت انگیزه و توانایی‏های دانشجویان، کیفیت ارتباط انسانی استاد و دانشجو در کلاس درس، کیفیت ارتباط انسانی استاد و دانشجو در خارج از کلاس درس، ارزیابی و بازخورد، سازماندهی (وضوح)، رعایت مسائل اخلاقی، رعایت نظم و مقررات آموزشی و رضایت از استاد نامگذاری شد. پایایی[2] پرسشنامه به وسیله روش همسانی درونی[3] و با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ برآورد گردید. براساس نتایج حاصله، ضرایب آلفای عوامل 10 گانه (به استثناء عامل رعایت مسائل اخلاقی که 61/0 می‏باشد) رضایت بخش می‏باشد. کوچکترین ضریب آلفا پس از عامل رعایت مسائل اخلاقی متعلق به عامل رعایت نظم و مقررات آموزشی برابر با 69/0 با 3 سؤال و بزرگترین ضریب آلفا متعلق به عامل توانایی علمی برابر با 91/0 با 18 سؤال می باشد. ضریب پایایی کل پرسشنامه نیز 97/0 به دست آمد که قابل توجه است. طبق نتایج این تحقیق ISEEQ واجد شرایط لازم برای بهره‏گیری به منظور ارزشیابی دانشجویان از کیفیت آموزشی استادان می‏باشد.



[1]. Iran Student’s Evaluation of Educational Quality (ISEEQ)


[2]. Reliability


[3]. Internal consistency

چکیده به منظور اعتباریابی، رواسازی، و هنجاریابی آزمون مهارتهای تفکر انتقادی کالیفرنیا برای دانشجویان دانشگاه ملایر، نمونه‏ای به حجم 340 نفر از دانشجویان دختر و پسر این دانشگاه به روش نمونه‏گیری تصادفی ساده انتخاب شد. این دانشجویان به عنوان آزمودنی تحت شرایط یکسان به سئوالات آزمون مهارتهای تفکر انتقاادی کالیفرنیا پاسخ دادند. محتوای سئوالات آزمون ترجمه شد، ماده‏های آن با فرهنگ ایرانی متناسب شد و سئوالات نامناسب حذف گردید. اعتبار آزمون به روش کودر – ریچاردسون 689/0؛ به روش دو نیمه‏ای کردن آزمون 558/0؛ و به روش بازآزمایی 652/0 برآورد شد. روایی آزمون به روش روایی سازه (روایی همگرایی و واگرایی) بررسی شد. در روایی همگرایی همبستگی نمرات آزمون با نمرات آزمون تفکر انتقادی واتسون – گلاسر 64/0 برآورد شد. در روایی واگرایی همبستگی نمرات آزمون با معدل دانشجویان، و نمرات آزمون اضطراب کتل به ترتیب 31/0 و 25/0- برآورد شد؛ این همبستگی‏ها نشان می‏دهند که تفکر انتقادی، معدل و اضطراب سازه‏های متفاوتی هستند. تحلیل عاملی پاسخهای دانشجویان به آزمون مهارتهای تفکر انتقادی کالیفرنیا نشان داد که این آزمون از 15 عامل با ارزش ویژۀ بزرگتر از یک اشباع است که این عوامل مجموعاً 42/61 درصد از واریانس کل آزمون را توجیه می‏کنند. البته فقط سه عامل نخست با بیش از 3 سئوال همبستگی بالاتر از3/0 بودند. بین میانگین نمرات آزمون در گروههای تحصیلی و جنسی تفاوت معنی‏دار مشاهده نشد. در نهایت برای آزمون هنجار تهیه شد.