فصلنامه اندازه گیری تربیتی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‏های روان‏سنجی فرم فارسی مقیاس باورهای معرفت شناختی ریاضی (کلوسترمن و استیج، 1992)، شامل پایایی، روایی و تحلیل عاملی اکتشافی مقیاس، به منظورآماده سازی جهت کاربرد در پژوهش‏های تربیتی انجام شده است. حجم نمونه این پژوهش 464 دانشجو (149 پسر و 315 دختر) بود که با روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چندمرحله‏ای از بین 5 دانشگاه دولتی شهر تهران انتخاب شدند و با مقیاس باورهای معرفت شناختی ریاضی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با روش مولفه‏های اصلی، علاوه بر عامل کلی باورهای معرفت شناختی ریاضی، شش عامل (مسائل دشوار، گام‏ها، فهمیدن، مسائل واژگانی، تلاش و مفید بودن) را برای مقیاس باورهای معرفت شناختی ریاضی مطابق با نتایج پژوهش کلوسترمن و استیج (1992) شناسایی کرد. به منظور بررسی روایی همزمان، از اجرای همزمان مقیاس باورهای معرفت شناختی استفاده شد که حاکی از روایی همزمان مطلوب می‏باشد. پایایی بازآزمایی مقیاس باورهای معرفت شناختی ریاضی بر اساس نتایج دو بار اجرای آزمون و همسانی درونی آن بر حسب ضرایب آلفای کرونباخ در مورد گروه نمونه محاسبه و تأیید شد. یافته‏های تحلیل عاملی، مشابه تحقیقات انجام گرفته در فرهنگ اصلی و ضرایب روایی و پایایی نیز به نتایج تحقیقات پیشین نزدیک بود. با توجه به خصوصیات روان‏سنجی مطلوب، ابزار پژوهش حاضر می‏تواند در پژوهش‏های مربوط به باورهای معرفت شناختی ریاضی به کار رود.
 
 

چکیده این پژوهش با هدف بررسی تغییرناپذیری ساختار عاملی مقیاس نگرش ریاضی فنما-شرمن، با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی (CFA) انجام گرفته است. بدین منظور از بین جامعۀ دانش‏آموزان پسر دوزبانۀ مقطع اول دبیرستان دو شهر تبریز و سنندج، با روش نمونه‏گیری خوشه‏ای تصادفی، 450  نفر انتخاب شده‏اند. به دلیل اینکه مقیاس 108 سوالی است، احتمال کمی داشت مدل 9 عاملی مقیاس، با داده‏ها برازش داشته باشد، به این علت از روش بسته‏بندی سؤالات (IP) استفاده شده است. البته قبل از فرایند بسته‏بندی سؤالات، برای هر یک از عوامل مقیاس با استفاده از روش آلفای کرانباخ، همسانی درونی بررسی شد، که برای کلیۀ این عوامل ضریب آلفا بیشتر از 91/0 به دست آمد. علاوه‏براین تک­بعدی بودن هر یک از عوامل، که شرط دیگر بسته‏بندی سؤالات بود، از طریق روش تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) بررسی و مورد تأیید قرار گرفت. در نهایت 27 بسته سؤال تولید شده و همراه با 9 عامل در آزمون مدل به کاربرده شد. جهت برآورد پارامترها، از ماتریس واریانس-کواریانس و روش برآورد بیشینۀ درست‏نمایی(ML) استفاده شده­است. در نهایت با توجه به شاخص‏های به دست آمده از آزمون برازش مدل: (00/0 =P) 22/82=،84/0= (NFI)، 81/0= (NNFI)، 063/0=(RMSEA)، می‏توان نتیجه گرفت که مدل 9 عاملی نگرش ریاضی فنما – شرمن برازش مطلوبی با داده‏های مورد بررسی داشته است.
 

چکیده مقیاس پنج بزرگ-نسخه کوتاه، نسخه 10 سوالی مقیاس پنج بزرگ می باشد. که اخیرا توسط رامستد و جان در سال 2007 تهیه شده است. این ابزار بخاطر محدودیت زمانی در مواقعی به کار می رود که طرح تحقیقی، امکان استفاده از پرسشنامه بلند را نمیدهد. ضمن این که BFI-10 کوتاه ترین پرسشنامه موجود برای سنجش ویژگی های شخصیت می باشد که در مدت زمانی کمتر از یک دقیقه این کار را انجام می دهد. روش: این پژوهش در یک بررسی زمینه یابی و پس رویدادی انجام شده و از نوع توصیفی – مقطعی است. نمونه ای به حجم 317 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب و مورد آزمون قرار گرفتند. یافته ها: تحلیل عاملی به روش تحلیل مولفه های اصلی ساختار پنج عاملی مقیاس مورد بررسی را تایید کرد. به منظور بررسی روایی همگرا از اجرای همزمان نسخه بازنگری شده نسخه بلند مقیاس پنج بزرگ استفاده شد که حاکی از روایی مطلوب بود. همچنین ضرایب پایایی از نوع بازآزمایی، تنصیفی و همسانی درونی نیز مطلوب گزارش شد. بحث و نتیجه گیری: یافته های مربوط به تحلیل عاملی مشابه تحقیقات انجام گرفته در فرهنگ اصلی بوده و ضرایب روایی و پایایی نیز به نتایج تحقیق قبلی نزدیک بود. با توجه به خصوصیات روان سنجی مطلوب، ابزار حاصل از پژوهش حاضر می تواند به عنوان ابزار مناسب برای غربال کردن نمونه های بیشتر در پژوهش های مرتبط با سنجش شخصیت کاربرد داشته باشد.

چکیده زمینه: در مطالعات باورهای معرفت شناختی، معمولاً پرسشنامه شومر مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، بسیاری از پژوهشگران سؤال‏هایی را درباره مناسب بودن این ابزار مطرح کرده‏اند. هدف:پژوهش حاضر با هدف بررسی پایایی و ساختار عاملی پرسشنامه باورهای معرفت شناختی شومر (1990) انجام شد. روش پژوهش: در ابتدا این پرسشنامه به زبان فارسی برگردانده شد. پس از ترجمه دوباره به زبان انگلیسی و مطابقت با پرسشنامه اصلی، شکاف‏های موجود در ترجمه شناسایی و اصلاح شدند. در نهایت پس از اجرای مقدماتی و رفع اشکالات، پرسشنامه نهایی بر دانشجویان گروه نمونه که شامل 518 نفر از دانشجویان رشته‏های مختلف دانشگاه پیام نور مرکز تبریز بودند (به تفکیک 302 دانشجوی علوم انسانی و 216 دانشجوی علوم پایه) اجرا شد. یافته‏ها: نتایج محاسبات آلفای کرانباخ نشان داد که هیچ کدام از ضرایب پایایی خرده مقیاس‏ها در حد قابل قبول نیستند. بنابراین، در این پژوهش برای بررسی روایی سازه از تحلیل عاملی برای رسیدن به ساختار عاملی مناسب استفاده شد. قبل از تحلیل عاملی داده‏ها، همسانی درونی برای 63 سؤال پرسشنامه محاسبه شد و 11 سؤال به دلیل همبستگی منفی نمره سؤال -کل آزمون و 16 سؤال به علت همبستگی کمتر از 1/0 نمره سؤال – کل آزمون، جمعاً 27 سؤال از تحلیل‏های بعدی حذف شدند. با استفاده از روش مؤلفه‏های اصلی، تحلیل عاملی بر روی 36 سؤال باقی مانده انجام گرفت. بررسی نمودار اسکری تحلیل اولیه، راه حل دوعاملی را نشان داد. سپس برای دستیابی به ساختار دوعاملی، تحلیل مؤلفه‏های اصلی با روش چرخش پروماکس انجام شد. 20 سؤال به علت بار عاملی کمتر از 35/0 و یا به دلیل بار معنادار و مساوی بر روی بیش از یک عامل در چندین چرخش حذف شدند و در نهایت تحلیل نهایی بارگذاری 16 سؤال باقی مانده را بر روی دوعامل نشان داد. این دو عامل براساس محتوای سؤال‏های تحت‏پوشش«دانش ساده/قطعی»و«یادگیری سریع/ثابت» نامگذاری شدند. نتیجه‏گیری:محاسبه ضریب آلفای کرانباخ نشان داد که پایایی دو عامل به دست آمده در پژوهش حاضر در سطح قابل قبول می‏باشد.