فصلنامه اندازه گیری تربیتی

چکیده تاکنون، ابزارهای متنوعی برای سنجش میزان تاب‌آوری مورداستفاده قرارگرفته است؛ اما اکثر آن‌ها منطبق با نظرات جوامع غربی از این مؤلفه طراحی‌شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه تاب‌آوری 9 گویه‌ای برای جمعیت‌های غیر بالینی انجام ‌شد که مبتنی بر دیدگاه جوامع شرقی از تاب‌آوری است. در این مطالعه، جامعه آماری شامل کلیه معلمان شاغل در مدارس دولتی استان مرکزی در سال تحصیلی 1402-1403 بود که 302 نفر از آن‌ها با روش نمونه‌گیری در دسترس، به‌صورت آنلاین به پرسشنامه‌های تاب‌آوری 9 گویه‌ای ونگ‌پاکاران و همکاران (RI-9؛ 2023)، مقیاس مختصر تاب‌آوری اسمیت و همکاران (BRS؛ 2008) و خرده مقیاس اضطراب مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس لاویباند و لاویباند (DASS-21؛ 1995) پاسخ دادند. پایایی با آلفای کرونباخ و امگای مک‌دونالد و روایی با روایی همگرا، همزمان و تحلیل عاملی تأییدی بررسی شد. نتایج حاصل از تحلیل عاملی، ساختار تک عاملی نسخه اصلی و برازندگی داده‌ها توسط این پرسشنامه در نمونه ‌ایرانی را تأیید کرد. روایی همگرا و همزمان نیز مطلوب بود (001/0 >p). همچنین، ضرایب آلفای کرونباخ (87/0=α) و امگای مک‌دونالد (87/0=Ω) نشان‌دهنده پایایی ابزار بودند. به نظر می‌رسد که نسخه فارسی پرسشنامه تاب‌آوری 9 گویه‌ای از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار بوده و برای استفاده در اهداف پژوهشی و آموزشی، قابل‌اعتماد و کاربردی است.

چکیده مقیاس تفکر دوقطبی جهت ارزیابی وجود سبک‌شناختی نامنعطف سیاه یا سفید مورداستفاده قرار می‏گیرد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‏های روان‌سنجی مقیاس تفکر دوقطبی در دانشجویان بوده است. بدین منظور، نمونه‏ای متشکل از ۴۱۷ نفر (۲۵۲ زن و ۱۶۵ مرد) از دانشجویان دانشگاه شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰2 به روش نمونه‏گیری خوشه‏ای تصادفی انتخاب شدند و به نسخه فارسی مقیاس تفکر دوقطبی (اوشیو، 2009)، تحمل ابهام (مک‏لین، ۱۹۹۳‏) و پرسشنامه کمال‏گرایی مثبت و منفی (تری‏شورت، ۱۹۹۵) پاسخ دادند. جهت بررسی روایی مقیاس از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و روایی ملاکی و برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش همسانی درونی (آلفای کرونباخ) استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مقیاس تفکر دوقطبی از سه عامل ترجیح تفکر دوقطبی،‏ باورهای دوقطبی و تفکر سود و زیان تشکیل شده است. نتایج تحلیل عامل تأییدی نیز برازش مدل سه عاملی را تأیید نمود. به‌علاوه، روایی ملاکی مقیاس تفکر دوقطبی با مقیاس‏های تحمل ابهام و کمال‏گرایی نیز مطلوب بود. همچنین، مقادیر ضرایب آلفای کرونباخ در دامنه بین ۷۰/۰‏ تا ۸۵/۰ ‏به دست آمد و نشان داد که مقیاس از پایایی مطلوبی برخوردار است. به‌طورکلی یافته‏ها حاکی از مناسب بودن ویژگی‏های روان‌سنجی پرسشنامة تفکر دوقطبی بود و می‏توان از این ابزار برای کاربردهای تحقیقاتی و بالینی استفاده کرد.

چکیده چکیده
این پژوهش با هدف بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی پرسشنامه انگیزه خواندن انجام شده. طرح پژوهش حاضر در زمره پژوهش‌های پیمایشی و توسعه ابزار به شمار می‌آید. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش‌آموزان پایه ششم شهرستان یزد بود. شرکت کنندگان شامل یک گروه نمونه 300 نفری از دانش آموزان پایه ششم شهر یزد سال تحصیلی 1401-1400 بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامه انگیزش خواندن شیفل و شافنر (2016) پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از روش‌های تحلیل عاملی و ضریب آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS26 و Smart PLS استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که پرسشنامه از هفت عامل تشکیل شده و از شاخص های برازش مناسبی برخوردار است . ضرایب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس و ابعاد آن بین 77/0 تا 92/0 نوسان داشت. در نهایت، نسخه فارسی پرسشنامه "انگیزش خواندن"، برای سنجش دلایل مختلفی که دانش آموزان ایرانی به خواندن می‌پردازند، از خصوصیات روان سنجی قابل قبولی برخوردار است و می توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در موقعیت های پژوهشی، آموزشی و بالینی استفاده کرد .

چکیده پژوهش حاضر با هدف هنجاریابی و بررسی ساختار عاملی پرسشنامه محقق ساخته عملکرد مدیران مالی انجام شد. روش این پژوهش جز تحقیقات توصیفی پیمایشی است، جامعه آماری در دو بخش کیفی و کمی مورد بررسی قرارگرفت؛ در بخش کیفی جامعه پژوهش شامل اساتید صاحب نظر، مدیران مالی با بیش از 15 سال سابقه، اساتید دانشگاهی که دارای فعالیت علمی و عملی در این حوزه بودند و مدیران مالی دارای تجربه عملی و تحصیلات تکمیلی ارشد و دکتری ؛ ودر بخش کمی شامل مدیران مالی و روسای حسابداری 655 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بودند که تعداد 530 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامه به صورت الکترونیک برای ایشان ارسال شد. داده ها با استفاده از نظریه کلاسیک اندازه گیری و نظریه سوال-پاسخ و توسط نرم افزارهای spss25، lisrel8.7، Jmetrik و multolog7 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که با حذف دو سوال در بخش تحلیل عاملی 76 سوال دارای بار عاملی روی یک عامل بودند؛ همچنین پردازش سوالات از طریق نظریه سوال-پاسخ نشان داد که 19 سوال دارای آگاهی پاییینی بوده و با حذف آن ها میزان پایایی ابزار افزایش یافته و نتایج بررسی همبستگی فرم کوتاه با فرم اصلی حاکی از همبستگی بالای دو فرم بود و بررسی مجدد فرم کوتاه جهت بررسی روایی سازه، ساختار تک عاملی پرسشنامه را تأیید کرد.

چکیده بهبود مشارکت در فعالیت های داوطلبانه در ایران از آن جهت اهمیت دارد که افزایش بهره وری در میان جوانان، با توجه به جمعیت جوان کشور، به پایداری جامعه کمک می کند. بنابراین، درک بهتر از انگیزه های داوطلبانه در جوانان ایرانی مورد نیاز است. سیاهه فعالیت های داوطلبانه برای ارزیابی انگیزه های داوطلبانه دارای خواص روانسنجی خوبی است و متناسب با چندین زبان است، اما هنوز هیچ ترجمه معتبر ایرانی وجود ندارد. پژوهش با هدف تعیین ویژگی های روان سنجی سیاهه فعالیت های داوطلبانه در اعضای جمعیت هلال احمر ایران انجام گرفت. حجم نمونه 595 نفر از اعضای سازمان جوانان جمعیت هلال احمر ایران از 31 استان و 175 شهر ایران بود که با روش نمونه-گیری خوشه‌ای چند مرحله ای انتخاب شدند و به سیاهه فعالیت های داوطلبانه پاسخ دادند. جمع‌آوری داده ها با استفاده از نمونه برگ ویژگی های جمعیت شناختی و سیاهه فعالیت ها داوطلبانه (VFI) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل عاملی تأییدی به روش مؤلفه‌های اصلی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که سیاهه فعالیت های داوطلبانه از پایایی و روایی لازم برخوردار بود. همچنین ساختار عاملی نشان داد که 29 ماده و 6 عامل به خوبی نگرش افراد به فعالیت های داوطلبانه را ارزیابی می کنند و ساختار این سیاهه برازش قابل قبولی دارد و کلیه ی شاخص های نیکویی برازش مدل را تائید می کند. بنابراین، مطالعه حاضر استفاده از ترجمه ایرانی سیاهه فعالیت های داوطلبانه (6 مقیاس و 29 گویه) را برای ارزیابی انگیزه های داوطلبانه در بین داوطلبان جوان ایرانی را فراهم می کند.

چکیده چکیده
این پژوهش با هدف بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی پرسشنامه "چگونه من فکر می کنم" برای سنجش تحریف های شناختی در دانش آموزان ایرانی انجام شده است. طرح پژوهش حاضر توصیفی و از نوع مطالعات روان سنجی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر دزفول در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که از بین آن ها تعداد 316 دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه چگونه من فکر می کنم و پرخاشگری باس و پری (جهت روایی همگرا (را تکمیل کردند. برای تحلیل داده ها از روش های تحلیل عاملی، ضریب آلفای کرونباخ و همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS 20 استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که پرسشنامه از شش عامل تشکیل شده و از شاخص های برازش مناسبی برخوردار است . روایی همگرای این پرسشنامه حاکی از همبستگی رضایت بخش بین ابعاد مقیاس "چگونه من فکر می کنم" با پرسشنامه پرخاشگری بود (01/0 >p). ضرایب آلفای کرونباخ و دونیمه سازی برای کل مقیاس و ابعاد آن بین 66/0 تا 92/0 نوسان داشت. نتیجه اینکه، نسخه فارسی پرسشنامه "چگونه من فکر می کنم"، برای سنجش تحریف های شناختی در دانش آموزان ایرانی، از خصوصیات روان سنجی قابل قبولی برخوردار است و می توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در موقعیت های پژوهشی، آموزشی و بالینی استفاده کرد .

چکیده پرسشنامه پنج بزرگ(BFI) یکی از پرسشنامه‌های پرکاربرد شخصیت است، اما درباره ویژگیهای روانسنجی آن در جامعه ایران، مطالعات بسیار اندکی صورت گرفته است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه BFI به اجرا درآمد. برای این منظور تعداد 390 نفر از دانشجویان دانشگاههای شهر تهران(210 دختر و 180 پسر) با دامنه سنی 18 تا 56 سال(52/27=M؛ 79/8=SD) به روش در دسترس انتخاب و پرسشنامه BFI و NEO-FFI را تکمیل کردند. برای برآورد ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه از آلفای کرونباخ، ماتریس چند صفتی- چند روشی، و تحلیل عاملی تاییدی، استفاده گردید. نتیجه تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که 15 سوال از 44 سوال، روی عاملهای متناظر از بار عاملی قوی(بالاتر از 40/0) برخوردار نبودند و بنابراین از پرسشنامه حذف شدند. شاخص‌های برازش نشان داد که نسخه فارسی 29 سوالی(BFI-29) با 5 عامل از برازش خوب با داده‌ها برخوردار است. تحلیل‌های اعتبار نیز نشان داد که دامنه ضرایب آلفای کرونباخ عاملها از 70/0 تا 79/0 است. کمترین ضریب آلفای کرونباخ مربوط به عامل توافق‌پذیری و بیشترین آن مربوط به وظیفه‌شناسی بود. یافته‌های مربوط به ماتریس چند صفتی- چند روشی نشان داد که پرسشنامه BFI-29 از روایی همگرا و واگرای خوب با پرسشنامه NEO-FFI برخوردار است. در مجموع، با استناد به نتایج پژوهش حاضر می‌توان چنین گفت که پرسشنامه BFI-29 از ویژگیهای روانسنجی مطلوب برخوردار است و هر زمان که به ابزاری کوتاه برای اندازه-گیری شخصیت مورد نیاز باشد از این پرسشنامه می‌توان استفاده کرد.

چکیده فابینگ پدیده‌ای نوظهور در دنیا می‌باشد که با پیشرفت تلفن‌های هوشمند نقش پرنگ‌تری در جوامع مدرن پیدا کرده است. این پژوهش با هدفی کاربردی، سعی در هنجاریابی پرسشنامه پدیده فابینگ و مطالعه و شناسایی این پدیده داشته است. روش این پژوهش از نوع همبستگی، و جامعه آماری آن شامل جمعیت عمومی کاربران تلفن های هوشمند و شبکه های مجازی بوده‌اند. حجم نمونه پژوهش حاضر شامل 408 نفر می باشد که توسط پرسشنامه‌ای اینترنتی، نمونه‌گیری شدند. در این پژوهش از مقیاس عمومی فابینگ(چوتپیتایاسونوند، کارن و داگلاس ، 2018)، و مقیاس اعتیاد به تلفن همراه سواری(سواری، 1393)، و جهت تحلیل داده ها از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی استفاده شد. یافته‌های این پژوهش روایی و پایایی مناسبی برای پرسشنامه مقیاس عمومی فابینگ نشان دادند. همچنین روایی همگرای میان دو پرسشنامه مقیاس عمومی فابینگ و پرسشنامه اعتیاد به تلفن همراه سواری 77/0 بدست آمد. بر مبنای نتایج بدست آمده، پرسشنامه مقیاس عمومی فابینگ قابل استفاده برای جمعیت عمومی مردم ایران می‌باشد.

چکیده به دلیل اثرگذاری جزم اندیشی بر بسیاری از حوزه های زندگی فردی و اجتماعی، پژوهش های زیادی با تمرکز بر این سازه شناختی انجام می گیرد. اما به دلیل فقدان ابزاری برای سنجش جزم اندیشی برای جامعه ایرانی، هدف پژوهش حاضر آماده سازی پرسشنامه جزم اندیشی روکیچ و بررسی پایایی و روایی آن در دانشجویان ایرانی بود. از میان جامعه دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی،در نهایت تعداد 412 نفر با روش نمونه گیری طبقه ای چند مرحله ای انتخاب شدند و نسخه فارسی پرسشنامه های جزم اندیشی روکیچ و زیرمقیاس سبک تفکر محافظه کارانه پرسشنامه سبک های تفکر استرنبرگ را تکمیل نمودند. داده ها از طریق تحلیل عامل اکتشافی و با رویکرد مولفه های اصلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل ها نشان داد پرسشنامه جزم اندیشی از 12 عامل دارای ارزش ویژه بالاتر از 1 اشباع شده است که روی هم رفته 56 درصد از واریانس نمرات را تبیین می کنند. آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 75/0 به دست آمد و همبستگی نمرات پرسشنامه با نمرات زیرمقیاس سبک تفکر محافظه کارانه مثبت و معنادار بود. نتیجه پژوهش حاضر حاکی از این است که این پرسشنامه برای اجرا در جامعه دانشجویان ایرانی نسبتا مناسب است.

چکیده خرد، یکی از بالاترین فضایل است و در گستره وسیعی از حوزه فعالیت‌های اجتماعی، درنهایت باعث بهبود خود و جامعه می‌شود. هدف این پژوهش، مطالعه ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس خرد سن‌دیگو (SD-WISE)(توماس و همکاران، 2019) است. به همین منظور نمونه‌ای شامل 350 نفر از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی (223زن و132 مرد) با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. این نمونه به سؤالات مقیاس SD-WISE که شامل شش مؤلفه؛ بینش، مدیریت هیجان، رفتار جامعه‌پسند، قاطعیت، مشاوره اجتماعی، و نسبی‌گرایی ارزش‌ها است پاسخ دادند. در بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی این مقیاس، از مشخصه‌های آماری، تحلیل سؤال، ضرایب پایایی، تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی استفاده شد. پایایی پرسشنامه بر اساس آلفای کرونباخ برابر با 81/0 محاسبه شد. میزان همبستگی میان این مقیاس با مقیاس خرد سه بعدی آردلت 56/0 به دست آمد که نشان‌گر روایی ملاکی پرسشنامه بود. نتایج نشان داد پس از چندین بار اجرای تحلیل عاملی و استخراج راه‌حل‌های گوناگون، تعداد 5 عامل با روش واریماکس استخراج شد. درصد پوشش واریانس مشترک بین متغیرها برای این شش عامل بر روی‌هم، 236/54 درصد کل واریانس متغیرها را تبیین می‌کند. همچنین به‌منظور تأیید عامل‌های استخراج‌شده، مدل تحلیل عامل تأییدی اجرا شد. برای این منظور دو مدل ساختار عاملی نسخه اصلی و ساختار عاملی استخراج‌شده از طریق مدل اندازه‌گیری لیزرل، مقایسه و بررسی شد. شاخص‌های برازش نشان داد که مدل پنج عاملی استخراج‌شده نسبت به مدل اصلی از برازش مطلوبی با داده‌ها برخوردار است.

چکیده یک بعد اساسی که همراه با آن روابط فردی و اجتماعی تغییر می‌کند، نزدیکی است. هدف از پژوهش حاضر اعتباریابی، بررسی ساختار عاملی و پارامترهای سوال-پاسخ مقیاس نزدیکی رابطه بود. در یک طرح توصیفی- همبستگی و اعتباریابی آزمون، 180 نفر از دانشجویان دانشگاه بیرجند در مطلعه اول و 250 نفر در مطالعه دوم به روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و مقیاس نزدیکی رابطه (دیبل، لوین و پارک، 2012) را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با بررسی همسانی درونی، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و پارامترهای تمیز و آستانه و منحنی‌های آگاهی سوال و آزمون انجام گرفت. نتایج نشان داد که مقیاس نزدیکی رابطه، ساختاری یک عاملی با واریانس تبییین شده 39/63 درصد دارد. روایی عاملی تأییدی نیز به تأیید رسید. ضرایب آلفای کرونباخ 95/0 و 93/0 و ضرایب دو نیمه کردن 89/0 و 88/0 به ترتیب در دو مطالعه به دست آمد. شاخص‌های سوال پاسخ در سطح مطلوبی بودند. به نظر می‌رسد مقیاس تک بعدی نزدیکی رابطه و به طور ویژه ساختار 12 عبارتی آن، در دانشجویان از اعتبار و روایی مناسبی برخوردار است.

چکیده تشخیص و ارزیابی اختلال رسانه­های اجتماعی، یک فرآیند بسیار مهم و دشوار در سلامت روانی نوجوانان است، زیرا این پدیده نتایج رفتاری و روان‌شناختی متعددی بر آینده نوجوانان دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی­های روان‌سنجی پرسشنامه اختلال رسانه­های اجتماعی در نوجوانان استان تهران است. روش پژوهش حاضر توصیفی پیمایشی بود. در این مطالعه 550 نفر از نوجوانان مشغول به تحصیل در استان تهران به روش خوشه­ای چند مرحله انتخاب شدند. برای جمع آوری داده­ها از از مقیاس اختلال رسانه­های اجتماعی، پریشانی روان‌شناختی، و عزت نفس استفاده شد. برای تجزیه تحلیل داده­ها از تحلیل عامل اکتشافی به روش مولفه­های اصلی، آزمون همبستگی، آلفای کرونباخ و روش دونیمه کردن استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که پرسشنامه اختلال رسانه­های اجتماعی از پایایی و روایی لازم برخوردار بود. همچنین ساختار عاملی نشان داد که 26 ماده و 9 عامل به خوبی اختلال رسانه­های اجتماعی را ارزیابی می­کنند. بنابراین، با توجه به این که پرسشنامه اختلال رسانه­های اجتماعی ابزار مناسبی برای ارزیابی و تشخیص اختلال رسانه­های اجتماعی در دوران نوجوانی است، می­توان پیشنهاد داد که از این پرسشنامه در پژوهش­های شیوع شناسی در رابطه با اختلال رسانه­های اجتماعی و غربال­گری­های بالینی در دوره نوجوانی استفاده گردد. 

چکیده هدف پژوهش حاضر ارزشیابی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس خودانتقادی/ اعتماد به خود در معلمان زن و مرد بود. پژوهش حاضر یک پژوهش اعتباریابی بود. نمونه مورد مطالعه در این پژوهش شامل 444 معلم بود که از میان معلمان دوره دوم مقطع متوسطه شهر بجنورد در سال تحصیلی 95-1394 با روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش مقیاس خودانتقادی/ اعتماد به خود، خودکارآمدی و شادکامی بود. برای بررسی پایایی مقیاس خودانتقادی/ اعتماد به خود از روش آلفای کرونباخ و ضریب بازآزمایی و برای بررسی از روش واگرا و روش تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی استفاده شد. پایایی مقیاس با استفاده از روش آلفای کرونباخ برای خودانتقادی 69/0 و برای اعتماد به خود 77/0 محاسبه شد. روایی واگرا پرسشنامه خودانتقادی و اعتماد به خود نیز از طریق همبسته نمودن آن با مقیاس خودکارآمدی و شادکامی معنادار به دست آمد. استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی ساختار دو عاملی آن را تایید کرد. نسخه پرسشنامه خودانتقادی/ اعتماد به خود برای اندازه‌گیری خودانتقادی/ اعتماد به خود در معلمان رضایت بخش به نظر می‌رسد. البته، انجام پژوهش‌های بیشتر برای تایید این یافته‌ها در معلمان لازم است.

چکیده تشخیص و ارزیابی بدرفتاری روان‌شناختی، یک فرآیند بسیار مهم و دشوار در روان‌شناسی بالینی و تربیتی است، زیرا این پدیده نتایج رفتاری و روان‌شناختی متعددی بر قربانیان دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه بدرفتاری روان‌شناختی در ایران بود. روش پژوهش حاضر توصیفی- پیمایشی بود. در این مطالعه 300 نفر از بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی مراجعه‌کننده به درمانگاه اعصاب و روان صدیق شهرستان خرم‏آباد از آبان تا اسفند ماه سال 1393 به روش دردسترس انتخاب شدند. جمع‏آوری داده‏ها با استفاده از نمونه‌برگ جمعیت‏شناختی، مقیاس بدرفتاری روان‏شناختی (AMI-24) و مقیاس خودگزارشی کودک‌آزاری (CASRS) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی تاییدی به روش مولفه‌های اصلی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که پرسشنامه بدرفتاری روان‌شناختی از پایایی و روایی لازم برخوردار بود. همچنین، ساختار عاملی نشان داد که 23 ماده و 5 عامل به خوبی بدرفتاری روانشناختی را ارزیابی می‌کنند. بنابراین، با توجه به این‌که پرسشنامه بدرفتاری روان‌شناختی ابزار مناسبی برای ارزیابی و اندازه‌گیری سابقه بدرفتاری روان‌شناختی در دوران کودکی است، می‏توان پیشنهاد داد که از این پرسشنامه در پژوهش‌های شیوع‌شناسی در رابطه با بدرفتاری روان‌شناختی دوران کودکی و غربالگری‌های بالینی استفاده گردد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی های روان سنجی پرسش نامۀ هوش هیجانی صفتی – فرم کودکان، شامل پایایی, روایی و تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی ، به منظورآماده سازی آزمون برای پژوهش های تربیتی انجام شده است. حجم نمونه این پژوهش 343 دانش آموز ابتدایی پسر بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای از بین مدارس دولتی شهر تهران و مشهد انتخاب شدند و با پرسش نامۀ هوش هیجانی صفتی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با روش مولفه های اصلی، علاوه بر عامل کلی ، نه عامل(انطباق پذیری، آمادگی عاطفی، ابرازهیجانی، تنظیم هیجانی، تکانشی پایین، ارتباط با همسالان، عزت نفس و خودانگیختگی) را برای پرسش نامۀ هوش هیجانی صفتی تایید کرد. پایایی مقیاس بر حسب ضرایب آلفای کرانباخ و تتای ترتیبی در مورد گروه نمونه محاسبه و تایید شد. یافته‌های تحلیل عاملی، مشابه تحقیقات انجام گرفته در فرهنگ اصلی و ضرایب روایی و پایایی نیز به نتایج تحقیقات پیشین نزدیک بود. با توجه به خصوصیات روانسنجی مطلوب، ابزار پژوهش حاضر می تواند در پژوهشهای مربوط به هوش هیجانی صفتی در کودکان به کار رود.
پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی های روان سنجی پرسش نامۀ هوش هیجانی صفتی – فرم کودکان، شامل پایایی, روایی و تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی ، به منظورآماده سازی آزمون برای پژوهش های تربیتی انجام شده است. حجم نمونه این پژوهش 343 دانش آموز ابتدایی پسر بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای از بین مدارس دولتی شهر تهران و مشهد انتخاب شدند و با پرسش نامۀ هوش هیجانی صفتی مورد آزمون قرار گرفتند.

چکیده هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین شاخص‌های روانسنجی نسخه فارسی مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (1989) در دانش‌آموزان دبیرستانی مدارس تیزهوشان بوده است. روش تحقیق از نوع همبستگی بود. یک گروه نمونه به حجم 322 دانش آموز (162 دختر و 160 پسر) به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای در دبیرستان‌های مدارس تیزهوش شهر شیراز انتخاب شدند که مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (1989) را تکمیل کردند. پس از تکمیل مقیاس توسط گروه نمونه، محتوای مقیاس به شیوه تحلیل عاملی و همبستگی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به منظور بررسی پایایی آزمون از دو روش باز‌آزمایی و همسانی درونی استفاده شد. نتایج همسانی درونی برای 3 مؤلفه هدفمندی، رشد شخصی و تسلط بر محیط با استفاده از آلفای کرونباخ به ترتیب ضرایب 92/0، 91/0 و 89/0 بدست آمد. همچنین پایایی این مقیاس با شیوه دوباره‌سنجی بر روی یک گروه30 نفری با فاصله زمانی 15 روز محاسبه شد که نتایج دامنه همبستگی بین81/0 تا 89/0را برای مولفه‌های بهزیستی بدست داد که این نتایج حاکی از پایایی مقیاس مذکور است. نتایج تحلیل عامل نشان داد که این مقیاس ریف در ایران با حذف 30 آیتم از 6 مولفه به 3 مولفه تقلیل یافت. در مجموع نتایج تحلیل عاملی نشان داد که 39/36 درصد واریانس مقیاس توسط این سه عامل تبیین شده است. با توجه به بار عاملی گویه‌ها مقیاس مذکور از روایی مناسبی برخوردار است. به‌طور کلی می‌توان بیان کرد که مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف دارای اعتبار و روایی مناسبی است و از این مقیاس می توان در موقعیت بالینی و پژوهشی استفاده نمود.

چکیده مقدمه: مطالعه‌ی حاضر با هدف بررسی آزمون ساختار عاملی و سنجش همسانی درونی پرسشنامه‌ی بهزیستی تحصیلی (AWBQ) انجام شد. روش: پرسشنامه‌ی بهزیستی تحصیلی و پرسشنامه‌ی تنیدگی تحصیلی بر روی 365 دانش‌آموز دوره‌ی متوسطه‌ی دوم مدارس دولتی شهر پل-دختر (189 پسر و 176 دختر) که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شده بودند، اجر شد. به منظور تعیین روایی عاملی AWBQ از روش‌های آماری تحلیل عامل اکنشافی و تاییدی و به منظور بررسی همسانی درونی AWBQ از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. همچنین به منظور مطالعه‌ی روایی واگرای AWBQ، ضریب همبستگی بین نمره‌ی کل بهزیستی تحصیلی و تنیدگی تحصیلی ادراک شده-ی دانش‌آموزان گزارش شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی نشان داد که AWBQ از چهار عامل ارزش مدرسه، فرسودگی نسبت به مدرسه، رضایتمندی تحصیلی و درآمیزی با کار مدرسه تشکیل شده است. شاخص‌های برازش تحلیل عامل تاییدی بر پایه‌ی نرم‌افزار AMOS، وجود عوامل چهارگانه را تایید کرد. همبستگی معنادار بین نمره‌ی ابعاد بهزیستی تحصیلی با نمره‌ی کلی تنیدگی تحصیلی، روایی AWBQ را تایید کرد. همچنین همسانی درونی مقیاس‌ها معنادار برآورد گردید. نتیجه‌گیری: با توجّه به برازش مدل و اعتبار بالای پرسشنامه، از آن می‌توان جهت مطالعه و سنجش بهزیستی تحصیلی دانش‌آموزان ایرانی استفاده کرد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی فرم کوتاه ابزار کارکرد تولید اجتماعی برای ابعاد بهزیستی ، شامل پایایی، روایی و تحلیل عاملی اکتشافی به منظورآماده سازی آزمون برای پژوهش‌های روانشناختی حوزه سالمندی انجام شده است. این مطالعه از نوع توصیفی- کاربردی است؛ و جامعة آماری این تحقیق کلیه سالمندان زن و مرد شهر تهران بودند؛ که در مجموع 283 شرکت کننده شامل 148 زن و 135 مرد به طور در دسترس انتخاب شدند و با فرم کوتاه ابزار کارکرد تولید اجتماعی برای سطوح بهزیستی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با روش مولفه های اصلی، علاوه بر عامل کلی، پنج عامل(مهر و محبت، تایید رفتاری، وضعیت، آسودگی خاطر و تحریک) را برای این مقیاس تایید کرد. پایایی مقیاس با استفاده از روش بازآزمایی و ضریب آلفای ترتیبی و کرونباخ در مورد گروه نمونه محاسبه و تایید شد. پژوهش حاضر نشان داد که ابزار کارکرد تولید اجتماعی برای سطوح بهزیستی در جامعه ایرانی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و می‌توان جهت سنجش سطوح بهزیستی سالمندان از آن استفاده کرد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف آزمون روان‌سنجی مقیاس واکنش‌پذیری نسبت به استرس ادراک شده (PSRS؛ شولتز، ییم، زوکالا، جانسن و شولتز، 2011) در بین گروهی از دانشجویان ایرانی انجام شد. در مطالعه همبستگی حاضر 324 دانشجوی کارشناسی (130 پسر و 194 دختر) به PSRS و مقیاس سازگاری هیجانی (EAM؛ رابیو، آگادا، هانتنگاس و هرناندز، 2007) پاسخ دادند. به منظور تعیین روایی عاملی PSRS از روش‌ آماری تحلیل عاملی تأییدی و به منظور بررسی همسانی درونی PSRS از ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. همچنین، به منظور مطالعه روایی سازة PSRS، ضریب همبستگی بین زیرمقیاس‌های واکنش‌پذیری نسبت به استرس ادراک شده با سازگاری هیجانی گزارش شد. نتایج تحلیل عاملی تاییدی PSRS نشان داد که در نمونة دانشجویان ایرانی ساختار چندبعدی PSRS شامل پنج زیرمقیاس واکنش‌پذیری طولانی، واکنش‌پذیری نسبت به اضافه بار کاری، واکنش‌پذیری نسبت به تعارض‌های اجتماعی، واکنش‌پذیری نسبت به ناکامی و واکنش‌پذیری نسبت به ارزشیابی اجتماعی، با داده‌ها برازش مطلوبی داشت. نتایج مربوط به همبستگی بین زیرمقیاس‌های واکنش‌پذیری نسبت به استرس ادراک شده با سازگاری هیجانی به طور تجربی از روایی سازة PSRS حمایت کرد. مقادیر ضرایب همسانی درونی زیرمقیاس‌های PSRS بین 75/0 تا 80/0 به دست آمد. در مجموع، نتایج مطالعة حاضر نشان داد که PSRS برای سنجش مفهوم واکنش پذیری نسبت به استرس ادراک شده در دانشجویان ایرانی ابزاری روا و پایا است.

چکیده زمینه: بی‏حوصلگی به عنوان یک حالت تنفر یا ناسازگاری با هر نوع تجربۀ تکراری مثل کار روزانه یا برخورد با افراد کسل کننده و ملال­آور و بی قراری زیاد در شرایطی که رهایی از یکنواختی امکان پذیر نیست، تعریف می‏شود. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین ساختار عاملی مقیاس آمادگی برای بی حوصلگی در دانشجویان ایرانی انجام شد. روش: جامعه پژوهش حاضر کلیۀ دانشجویان دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 92-1391 بودند که تعداد 400 نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامۀ آمادگی برای بی‏حوصلگی فارمر و ساندبرگ پاسخ دادند. همه آزمودنی‏ها بصورت داوطلبانه پرسشنامه‏ها را تکمیل کردند و برگرداندند. داده‏ها با استفاده از نرم افزار 19 SPSS و LISREL تحلیل شد. یافته‏ها: نتایج ساختار عاملی پژوهش حاضر حاکی از وجود دو عامل تحریک درونی و تحریک بیرونی بود، به گونه‏ای که تحریک درونی 11 سؤال و تحریک بیرونی 10 سؤال را به خود اختصاص داد. بحث و نتیجه گیری: صاحب‏نظران عوامل متفاوتی را برای سبب شناسی بی‏حوصلگی معرفی کرده‎اند که می‎توان آنها را متأثر از عوامل شخصیتی یا ذهنی دانست. به دلیل ارتباط بی‏حوصلگی با عملکرد تحصیلی، استفاده از یافته‏های پژوهش حاضر به آموزش و پرورش و دانشگاه‏ها، روان‌شناسان، مشاوران و روان­پزشکان و پژوهشگران توصیه می شود.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی ساختار عاملی، اعتبار و روایی مقیاس انطباق‌پذیری مسیر شغلی(CAAS) در دانش‌آموزان سال اول دبیرستان انجام شد. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش‌آموزان سال اول دبیرستان شهرستان شهرکرد بود. نمونه پژوهش شامل 400 دانش‌آموز(200 دختر و 200 پسر) بود که به صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده مقیاس انطباق‌پذیری مسیر شغلی و پرسشنامه شخصیت نئو بود. داده‌ها با استفاده از آزمونهای تحلیل عاملی و همبستگی تحلیل شدند. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد مدل مفروض با داده‌ها منطبق است و مقیاس انطباق‌پذیری مسیر شغلی دارای چهار عامل جداگانه است که عبارتند از دغدغه، کنترل، کنجکاوی و اعتماد. همسانی درونی مقیاس انطباق‌پذیری مسیر شغلی نیز از طریق آلفای کرنباخ 91/0 و ضریب بازآزمایی به فاصله چهار هفته 92/0 بدست آمد. همبستگی این مقیاس با آزمون نئو نیز نشان داد که هر چهار مقیاس انطباق‌پذیری مسیر شغلی با چهار عامل از عوامل پنجگانه شخصیت که عبارتند از برون‌گرایی، توافق‌پذیری، تجربه‌گرایی و وجدان‌گرایی ارتباط مثبت معنادار و با عامل روان رنجوری ارتباط معکوس معنادار دارند. با توجه به نتایج این پژوهش می‌توان گفت مقیاس انطباق‌پذیری مسیر شغلی، ابزاری معتبر و مناسب برای سنجش میزان انطباق‌پذیری مسیر شغلی دانش‌آموزان می‌باشد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی و تأیید استواری ساختار عاملی پرسشنامة خودکارآمدی دانشگاهی در نمونه‌ای از دانشجویان ایرانی اجرا شد. در مطالعه مقطعی حاضر، 299 دانشجوی کارشناسی با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شده و پرسشنامه‌های خودکارآمدی دانشگاهی و تعلل ورزی تحصیلی را تکمیل کردند. برای تعیین ساختار پرسشنامه‌های خودکارآمدی دانشگاهی از تحلیل عاملی تأییدی سلسله مراتبی بهره گرفته شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مدل سه عاملی پرسشنامه خودکارآمدی دانشگاهی (رشته ها، هم اتاقی‌ها و موقعیت‌ اجتماعی) از بیشترین برازش با داده‌ها برخوردار است. خرده مقیاس‌های تعلل ورزی با مؤلفه‌های مقیاس خودکارآمدی دانشگاهی به غیر از هم اتاقی همبستگی منفی و معنی‌داری نشان داد. با بکارگیری نظریه سوال پاسخ (IRT) با این نمونه، ما نشان دادیم که بسیاری از گویه‌ها قدرت تمیز و ضریب دشواری مناسبی ندارند. تابع آگاهی آزمون و سوال در انتهای منحنی متمرکز شدند و نشان‌دهندة این است که مقیاس در دامنه بالاو پایین صفت مکنون خودکارآمدی دانشگاهی بسیار پایا است. بطور کلی، یافته‌های پژوهش نشان داد که ساختار عاملی پرسشنامة خودکارآمدی دانشگاهی از برازش مطلوبی برای دانشجویان کارشناسی برخوردار است و از آن می‌توان به عنوان ابزاری روا در سنجش ابعاد توانایی دانشجویان برای انجام موفقیت‌آمیز انواع تکالیف مربوط به دانشگاه استفاده کرد.

چکیده زمینه: خانواده­گرایی یکی از مهمترین ارزش­های وابسته به هر فرهنگی که به الگویی از سازمان اجتماعی اشاره می­کند و به عنوان بخشی از یک نگاه سنتی جامعه است که بر نگرش­های وفاداری، اعتماد و همکاری در بین گروه خانواده تاکید می­کند. هدف: این پژوهش با هدف بررسی پایایی و روایی مقیاس خانواده­گرایی در دانشجویان دوره کارشناسی مراکز تربیت معلم اهواز انجام گرفت. روش: 332 دانشجو (156 مرد و 176 زن) از میان مراکز تربیت معلم شهر اهواز با روش تصادفی چند مرحله­ای انتخاب شدند و مقیاس خانواده­گرایی و 16 ماده خرده مقیاس پیوستگی مقیاس ارزیابی پیوستگی و انطباق­پذیری خانواده (2FACES-) را تکمیل نمودند. یافته­ها: تحلیل عاملی به روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی و چرخش متعامد (واریماکس) سه عامل (حمایت خانوادگی، افتخار و شرافت خانوادگی و مطیع خانواده بودن) را نشان داد. ضرایب آلفای کرونباخ کل مقیاس 73/0، برای عامل­های سه­گانه از 55/0 تا 85/0 و ضریب روایی همزمان آن با مقیاس پیوستگی و انطباق­پذیری خانواده 21/0 (001/0>p) محاسبه شد. به علاوه، تحلیل عاملی تأییدی مدل سه عاملی را با یک شاخص اصلاح مورد تأیید قرار داد. بحث و نتیجه­گیری: در نهایت، مقیاس خانواده­گرایی را می‌توان به عنوان یک ابزار روا و پایا در اندازه‌گرایی ابعاد خانواده­گرایی در جامعه­ی دانشجویی استفاده کرد.

چکیده زمینه: در سال‌های اخیر پژوهش در حیطه روان‏شناسی مثبت افزایش یافته است. بنابراین، بررسی خصوصیات روان‌سنجی ابزارهای پرکاربرد در این حیطه از جمله شادکامی بسیار حائز اهمیت است. هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی خصوصیات روان‌سنجی نسخۀ فارسی پرسشنامۀ شادکامی آکسفورد در دانشجویان بود. روش: بدین منظور نمونه‌ای شامل 428 دانشجو با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‏ای انتخاب شدند و به پرسشنامۀ شادکامی آکسفورد، پرسشنامه شخصیتی آیزنک، مقیاس رضایت از زندگی، مقیاس عزت نفس روزنبرگ و پرسشنامه افسردگی بک پاسخ دادند. یافته‌ها: ضریب آلفای کرونباخ و ضریب پایایی بازآزمایی در کل نمونه به ترتیب 90/0 و 79/0 به دست آمد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که پرسشنامه از شش عامل رضایت از زندگی، کارآمدی، احساس خوشی، عزت نفس، اجتماعی بودن و بهزیستی تشکیل شده است. نتایج تحلیل عاملی مرتبه دوم نشان داد که ساختار عاملی پرسشنامه، تک عاملی است. همچنین ضرایب روایی همگرا و واگرای پرسشنامه در حد بالا و قابل قبولی بود. بین دختران و پسران از لحاظ شادکامی تفاوت معنی داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش بیانگر این است که نسخۀ فارسی پرسشنامۀ شادکامی آکسفورد در جامعه دانشجویان از خصوصیات روان‌سنجی قابل قبولی برخوردار است و می‌توان از آن به عنوان ابزاری پایا و روا در پژوهش‏های روانشناختی استفاده کرد.

چکیده پژوهش حاضر به منظور هنجاریابی پرسشنامه توانایی حل مسئله اجتماعی (SPSI) و نقش آن در تبیین هوش هیجانی و سازگاری اجتماعی در دانشجویان دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی که در سال تحصیلی 87-88 مشغول به تحصیل بوده اند صورت گرفته است. بدین منظور 200نفر از دانشجویان که 154 نفر دختر و 46 نفر پسر بودند به صورت نمونه گیری خوشه‏ای انتخاب و پرسشنامه‏های توانایی حل مسئله اجتماعی (SPSI) هوش هیجانی سیبریا شرینگ و خرده مقیاس سازگاری اجتماعی از پرسشنامه سازگاری بر روی آنها اجرا شد. نتایج نشان داد که با توجه به ضریب آلفای بدست آمده (85/0= α) برای 5 عامل سنجیده شده، و ضریب پایایی بازآزمایی (88/0= R)، پرسشنامه توانایی حل مسئله اجتماعی از پایایی قابل قبولی برخوردار است. همچنین بررسی ساختار عاملی بیانگر وجود 5عامل: سبک اجتنابی حل مسئله (APS)، سبک منطقی حل مسئله (RPS)، سبک تکانشی حل مسئله (ICPS)، جهت گیری مثبت حل مسئله (PPO) و جهت گیری منفی حل مسئله (NPO) است.در ضمن بررسی اکتشافی درباره ارتباط بین متغیرهای مورد پژوهش نشان داد که توانایی حل مسئله اجتماعی به طور معناداری هوش هیجانی (322/0= R²) و هم چنین سازگاری اجتماعی را (304/0= R²) تبیین می‏کند. این در حالی است که بین هوش هیجانی و سازگاری اجتماعی هممبستگی منفی و معناداری (53/0= R) (به دلیل نمره گذاری معکوس پرسشنامه سازگاری اجتماعی) بدست آمد. به طور کلی نتایج بدست آمده در مورد ساختار عاملی پرسشنامه توانایی حل مسئله اجتماعی (SPSI) و ارتباط بین متغیرهای مورد پژوهش با نتایج پژوهش‏های قبلی همخوانی دارد.